fa مدل‌‌سازی جریان ترجیحی با استفاده از مدل موج سینماتیک- پخشی (KDW) در خاک و نقش ماکروپورها در ایجاد آن عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">جریان ترجیحی هم از لحاظ محیطی و هم از لحاظ سلامت انسان دارای اهمیت به‌سزایی است. به‌طوری</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">که انتقال سریع آب و در نتیجه آلوده‌کننده‌ها و سموم کشاورزی از این طریق وارد خاک و آب‌های زیرزمینی خواهند شد. درحالی‌که اندازه‌گیری و کمی‌سازی آن بسیار مشکل است. در این تحقیق، با استفاده از نمونه‌های خاک و انجام بارش مصنوعی به‌وسیله یک شبیه‌ساز کوچک باران، سعی در کمی‌سازی میزان جریان ماکروپورها و مدل‌سازی جریان ترجیحی گردید. در این راستا از دو مدل استفاده شد: 1) مدل موج سینماتیکی ارائه شده توسط جرمان در سال 1984 و 2) مدل توسعه داده شده آن به نام مدل موج سینماتیکی- پخشی ارائه شده در سال 2003 توسط دیپیترو و همکاران. نتایج نشان داد که مدل ارائه شده توسط دی پینترو و همکاران دارای دقت بیشتری نسبت به مدل جرمان است. سپس، یک روش ابتکاری جهت محاسبه مقدار ماکروپورها به‌کار گرفته شد. نتایج رگرسیون نشان داد که مقدار آب ترجیحی رابطه معنی‌داری با کل میزان تخلخل خاک ندارد (36/0= </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R2</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، و در مقابل با مقدار ماکروپورها با ضریب تبیین 76/0 </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">R</span></span></strong><strong>^{<span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">2</span></span></span>}</strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">=</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (001/0> </span></span></strong><strong><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">&alpha;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) دارای یک رابطه معنی‌دار است</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Preferential flow is of great importance in the environment and the human health. So, rapid water transportation and consequently, pollutants and pesticides leak out and get into the groundwater, making it very difficult to measure and quantify. To quantify and describe the preferential flow, two gravity-driven models were used: 1) kinematic wave model (KW) introduced by Germann in 1985), and 2) kinematic dispersive wave (KDW) model developed by applying a second-order correction to the Germann&rsquo;s model by Di Pietro et al. in 2003. So, the experimental data was obtained using the laboratory mini-rainfall-simulator over cylindrical soil samples at the laboratory. Their parameters were obtained using Solver add-ins in the Excel software. Then, the results were compared using the root-mean-square error (RMSE). The results showed that the KDW model could better predict the preferential flow (with lower RMSE). Also, the regression results showed 1) there was no significant relation between the preferential flow and the total porosity, and 2) there is a significant relation between the preferential flow and the macrospores.</div> جریان ترجیحی, مدل موج سینماتیک, ماکروپور, محیط متخلخل, شبیه‌ساز باران Preferential flow, Kinematic-dispersive wave model, Soil drainage hydrographs, Macrospores, Mini rainfall simulator 129 142 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-576-3&slc_lang=fa&sid=1 M. R. Mirzaei محمدرضا میرزایی mmirzaei@mail.yu.ac.ir Yes 1. Department of Forestry, Faculty of Agriculture, Yasouj University, Yasouj, Iran. 1. گروه جنگلداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج S. Ruy استفان قوی stephane.ruy@paca.inra.fr No 2. National Institute for Agricultural Research, Avignon, France. 2. انستیتو ملی تحقیقات کشاورزی مرکز اوینیون، آوینیون، فرانسه