fa اندازه‌گیری آزمایشگاهی ضریب پسای تلماسه‌ها و مقایسه آن با مقادیر براوردی مدل عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با وجود چندین دهه کار و پژوهش تحلیلی و آزمایشگاهی در مورد شکل‌های بستر، هنوز دانش برهمکنش شکل بستر و جریان و نیز تأثیر متقابل آنها بر پارامترهای هیدرولیکی نظیر تنش برشی، ضریب زبری و نیروی پسا بسیار ناکافی است. از جمله اهداف این تحقیق بررسی و تحلیل تأثیر شکل بستر بر‌روی الگوی جریان نزدیک تاج و تحلیل الگوهای پروفیل سرعت و نیروی پسا در صورت تغییر دانه‌بندی مواد بستر است. بدین‌ منظور، اندازه‌گیری‌های آزمایشگاهی در فلوم هیدرولیکی 12 متری مستقر در آزمایشگاه هیدرولیک دانشگاه صنعتی گراتس اتریش، ‌روی تلماسه‌های شنی دو بعدی با ابعاد مشخص و ساخته شده از ذرات 13 و 6 میلی‌متری، صورت گرفت. نتایج حاصل از بررسی پروفیل‌های سرعت اندازه‌گیری شده با </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">PIV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ADV</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و همچنین پروفیل‌‌های مدل شده با برنامه </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SSIIM</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان می‌دهد که ضریب پسای ذرات مستقر برروی تلماسه‌ها در شرایط هیدرولیکی مشابه، تأثیر چندان زیادی با افزایش دبی از خود نشان نمی‌دهند، در‌‌حالی‌که کاهش عمق سبب افزایش ناگهانی ضریب پسا تا سقف 66‌ درصد می‌شود. کاهش قطر ذرات سازنده تلماسه نیز سبب افزایش ضریب پسا می‌شود. همچنین ضریب پسا به شکل هندسی تلماسه وابسته بوده و در نوع تخت تاج، ضریب پسا افزایش حدود 32‌ درصد نسبت به نوع تاج تیز دارد.</span></span></strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"></span></span></div> <div style="text-align: justify;">In order to investigate the flow formation on dunes, the experimental data from a flume 12 meters long, located in Hydraulic Lab at Technical University of Graz (Austria), were collected. In this study, dunes (particle sizes of 13 and 6 mm) in a 2-D plan were developed with the wavelength of 1 meter, the lee angle of 8 degree, and the crest heights of 4 and 6 cm; these were uniformly installed across the width of flume. The analysis of the experimental flow velocity profiles measured by ADV and PIV technology and the numerical profiles modeled by SSIMM showed that in the same hydraulic conditions, there was no significant relation between drag coefficients of particles on dunes and flow discharge variation, while the water depth reduction caused a sudden increase in the drag coefficient up to 66%. Also, reducing particle size of the dune increased the drag coefficient and there was a significant relation between particle size (diameter) and dune formation, so that in smooth crested conditions, as compared with the sharp crested dune, the drag coefficient was increased up to 32%.</div> هندسه تلماسه, ضریب پسا, سرعت برشی, میانگین دوگانه Dune dimensions, Drag Coefficient, Shear Velocity, Double-Averaging 29 40 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2372-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Motamedi آرتمیس معتمدی artemis.mot@mail.com Yes 1. Civil Engineering, Architecture and Urban Planning Department, Technical University of Buein Zahra, Qazvin, Iran. 1. مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بویین زهرا، قزوین M. Galoie مجید گلوی majid.galavi@gmail.com No 1. Civil Engineering, Architecture and Urban Planning Department, Technical University of Buein Zahra, Qazvin, Iran. 1. مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بویین زهرا، قزوین