fa شبیه‌سازی اثر تنش آبی و شوری بر عملکرد محصول چغندرقند با استفاده از روش پویایی سیستم عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با توجه به افزایش جمعیت، افزایش تولید گیاهان زراعی یکی از نیازهای ضروری جامعه است. از آنجایی که شوری آب و خاک تأثیر زیادی در کاهش عملکرد محصولات کشاورزی دارد، لذا با اعمال روش‌های مناسب آبیاری می‌توان میزان کاهش محصول را تا حدود زیادی برطرف کرد. در تحقیق حاضر، با بسط مدل کامپیوتری </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">VENSIM</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> که مبتنی بر روش تحلیل پویایی سیستم است، علاوه بر شبیه‌سازی اثر توأم تنش آبی و شوری بر عملکرد محصول چغندرقند، رطوبت و شوری خاک در ناحیه ریشه نیز شبیه&shy;سازی شد. همچنین، به‌منظور واسنجی و اعتباریابی نتایج مدل از داده‌های جمع&shy;آوری شده مربوط به 9 تیمار از اراضی تحقیقاتی شبکه آبیاری سمت راست آبشار واقع در حوضه هیدرولوژیک رودخانه زاینده‌رود استفاده شد. پس از تجزیه و تحلیل آماری و محاسبه </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">RMSE</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و خطای استاندارد، میزان برازش میان مقادیر اندازه‌گیری و شبیه‌سازی شده عملکرد محصول، رطوبت و شوری خاک در ناحیه ریشه محاسبه شد. میانگین این شاخص&shy;ها برای تمامی تیمارها به&shy;ترتیب 98/2776 کیلوگرم بر هکتار و 07/0 برای عملکرد محصول، 026/0 و 09/0 برای رطوبت خاک و نهایتاً 54/0 دسی‌زیمنس بر متر و 08/0 برای&nbsp; شوری خاک در ناحیه ریشه برآورد شد که دقت خوبی را نسبت به شرایط واقعی نشان می‌دهد. نتایج نشان داد که مدل حاضر می‌تواند با واسنجی دقیق و کامل، در تخمین عملکرد محصول از دقت خوبی برخوردار باشد.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Due to the growing population, crop production is one of the essential needs of the society. Since soil and water salinity can have a great impact on the crop yield loss; so, the appropriate irrigation method can be applied to reduce these effects. In this study, the system dynamics model was developed using VENSIM. The model simulated the effect of salinity and water stress on the crop yield, moisture and salinity of the root zone. In order to calibrate and validate the model results, 9 treatments data were collected from the Right Abshar Irrigation Network, on the Zayandehrud basin. After statistical analysis and calculation of RMSE index and the standard error, the fit between the measured and simulated crop yield, the moisture and salinity of root zone was calculated. The average of these indexes for all treatments was 2776.98 kg/ha and 0.07 for crop yield, 0.026 and 0.09 for soil moisture and final, 0.54 dS/m and 0.08 for the salinity of root zone, respectively. The results showed that the model could be calibrated accurately and completely in estimating the crop yield with the reasonable accuracy.<span dir="RTL"></span></div> اعتباریابی, شبکه آبیاری, مدل‌سازی, VENSIM Calibrate, Irrigation network, Modeling, VENSIM 337 350 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3553-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Nozari حامد نوذری hanozari@yahoo.com Yes 1. Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان S. Azadi سعید آزادی S_Azadi_ir@yahoo.com No 1. Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان، همدان V. Rezaverdinejad وحید رضاوردی نژاد Verdinejad@gmail.com No 2. Department of Water Engineering, Faculty of Agriculture, Urmia University, Urmia, Iran. 2. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه