fa بررسی برخی عوامل مؤثر برکربن آلی خاک درحوزه آبخیز زیلبرچای عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>در این تحقیق تأثیر درجه حرارت، تبخیر و تعرق، بارندگی، جهت دامنه و طبقات ارتفاعی، بافت و اسیدیته خاک بر درصد کربن آلی در دو عمق 15 و 45 سانتی‌متری خاک مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج آزمون </strong><strong><span dir="LTR">t</span></strong><strong> جفتی نشان داد اختلاف معنی‌داری بین مقادیر اندازه‌گیری شده در دوعمق خاک وجود دارد. پس از تهیه داده‌های مورد نیاز و پردازش آنها و حذف داده‌های پرت، نقشه‌های پایه مربوط به هریک از لایه‌های اطلاعاتی، توسط نرم‌افزار </strong><strong><span dir="LTR">Arc GIS9.3</span></strong><strong> به‌دست آمدند و سپس با روی‌هم‌گذاری نقشه‌ها اطلاعات مربوط به یکدیگر جفت شدند. ضرایب همبستگی پیرسون بین عوامل مورد نظر نشان دادند که در عمق 15 سانتی‌متری خاک ، مقادیر کربن آلی با دو عامل محیطی شامل دما و ارتفاع در سطح 01/0 همبستگی دارد. همچنین نتایج آنالیز آماری حاصل از انجام تجزیه مؤلفه‌های اصلی (</strong><strong><span dir="LTR">PCA</span></strong><strong>) نشان دادند که عوامل درجه حرارت، تبخیر، درسطح یک درصد و میزان لای و رس خاک، در سطح پنج درصد بر مقدار کربن آلی خاک تأثیرگذار هستند. محورهای اول، دوم و سوم با مقادیر ویژه 98/4، 78/3 و 92/1 به‌ترتیب 33/0، 25/0 و 13/0 درصد از تغییرات همبستگی بین مقادیر کربن آلی و داده‌های محیطی را توجیه نمودند.</strong></p> <p>In this study the effect of temperature, evaporation or evapotranspiration, precipitation, hillside direction and altitudinal classes, texture and acidity of soil on organic carbon content in the depths of 15 and 45 cm were evaluated. Paired t-test results showed that there is a significant difference between measured parameters in two soil depths. After preparing required data and processing them, outlier&#39;s data were removed. Then, base maps for each of the information layers were prepared by Arc GIS9.3 software and all relatd information fit together by overlapping them. Pearson correlation between environmental factors and soil organic carbon values were calculated and it was found that in the depth of 15 cm, the correlation between soil organic carbon values and two environmental factors including temperature and altitude were significant at the level 0.01. As well the results of statistical analysis by using principal component analysis (PCA) method showed that the factors temperature, evaporation (1%), and silt and clay (5%) have had a significant effect on the amount of soil organic carbon. The first, second, and third axes with eigenvalues of 98/4, 78/3 and 92/1, respectively, explained the values 0.33, 0.25, and 0.13 % of correlation between organic carbon and environmental data.</p> تجزیه مؤلفه‌های اصلی, ضریب همبستگی, زیلبرچای correlation coefficient, Principal component analysis, Zilberchay. 207 218 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-215&slc_lang=fa&sid=1 L. Kashi Zenouzi لیلا کاشی زنوزی lzenouzi@yahoo.com Yes 1. Res. Expert, Desert Res. Division, Res. Institute of Forests and Rangelands, Agric. Res. Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. 1. بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران Sh. Banej Shafiee شهرام بانج شفیعی No 1. Res. Expert, Desert Res. Division, Res. Institute of Forests and Rangelands, Agric. Res. Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. 1. بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران A. A. Jafari علی‌اشرف جعفری No 1. Res. Expert, Desert Res. Division, Res. Institute of Forests and Rangelands, Agric. Res. Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. 1. بخش تحقیقات بیابان، مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران