fa بررسی و پیش‌بینی تغییرات مکانی ماده آلی و عناصر فسفر و پتاسیم خاک، مطالعه موردی: دشت شمالی ارومیه عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>این تحقیق با هدف بررسی تغییرات مکانی عناصر غذایی پرمصرف خاک شامل فسفر و پتاسیم و ماده آلی با استفاده از روش‌های مختلف زمین آماری در برآورد مقادیر این عناصر در تهیه نقشه‌های پراکنش مکانی آنها برای توزیع مناسب کود در دشت ارومیه می‌باشد. وجود تغییرات مکانی در عناصر غذایی خاک امری طبیعی است، که شناخت این تغییرات دراراضی کشاورزی جهت برنامه‌ریزی دقیق و مدیریت اجتناب‌ناپذیر می‌باشد و آگاهی از این امر برای افزایش سودآوری و مدیریت در کشاورزی پایدار ضروری است. لذا برای برآورد تغییرات این عناصر در نقاط نمونه‌برداری نشده، از روش‌های کریجینگ، فازی کریجینگ، کوکریجینگ و میانگین متحرک وزندار در محیط </strong><strong><span dir="LTR">GS⁺</span></strong><strong> استفاده شد. در این تحقیق برای فازی‌سازی داده‌ها از نرم‌افزار </strong><strong><span dir="LTR">MATLAB</span></strong><strong> و برای تهیه نقشه‌های نهایی از نرم‌افزار </strong><strong><span dir="LTR">GIS</span></strong><strong> استفاده شد. برای مقایسه این روش‌‌ها معیارهای </strong><strong><span dir="LTR">MAE</span></strong><strong> ،</strong><strong><span dir="LTR">MBE</span></strong><strong> و</strong><strong><span dir="LTR">RMSE</span></strong><strong> به‌کار گرفته شد که نتایج به‌دست آمده نشان داد روش تلفیقی منطق فازی با مقادیر میانگین خطای کمتر برای عناصر فسفر، پتاسیم و ماده آلی که به‌ترتیب برابر با 17/0، 18/0 و 18/0 به‌دست آمد، به‌عنوان روش برتر می‌باشد که براساس این روش نقشه‌های پهنه‌بندی برای فسفر، پتاسیم و کربن‌آلی در محیط </strong><strong><span dir="LTR">GIS</span></strong><strong> تهیه گردید.</strong></p> <p>This study is aimed to investigate the spatial variation of soil macronutrients such as phosphorus, potassium and organic matter using different methods of Geostatistics and Geostatistical method combined with Fuzzy logic to estimate the values of this element to provide a spatial distribution map for the proper distribution of fertilizer in the plain of Uremia. Spatial variations in soil nutrients are natural but knowing these changes for careful planning and management particularly in the agricultural lands is simply inevitable. This information is necessary to increase the profitability and sustainable agricultural management. Therefore, to estimate the changes in the elements of places not sampled, the Kriging, Fuzzy Kriging, Cokriging and Inverse Distance Weighting &nbsp;methods have been used in GS +. In this study, Matlab 9.1 software was used to fuzzification of the data and GIS was used for the final mapping. The parameters MAE, MBE and RMSE were used to compare these methods. The results showed that the combined method of Fuzzy Geostatistic with the mean absolute error values for the elements phosphorus, potassium and organic matter i.e. 0.17, 0.18 and 0.18, respectively, is recognized as the preferred method based on which zoning maps have been prepared for P, K and OC in GIS.</p> تغییرات مکانی, زمین آمار, منطق فازی, فازی کریجینگ Fuzzy Kriging, Fuzzy logic, Geostatistic, spatial variability. 177 187 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-213&slc_lang=fa&sid=1 M. Ayoubi مژگان ایوبی ayyobimojghan@yahoo.com Yes 1. Dept. of Soil Fertility and Plant Nutrition, Agric. Feculty, Tarbiat Modares Univ., Tehran, Iran. 1. گروه حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه دانشگاه تربیت مدرس تهران R. Sokouti رضا سکوتی No 2. Dep. of Soil Conservation and watershed management, Agric. and Natural Resour. Res. Center of Urmia, Urmia, Iran. 2. بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی، ارومیه M. J. Malakouti محمدجعفر ملکوتی No 1. Dept. of Soil Fertility and Plant Nutrition, Agric. Feculty, Tarbiat Modares Univ., Tehran, Iran. 1. گروه حاصلخیزی خاک و تغذیه گیاه دانشگاه تربیت مدرس تهران