fa تدوین یک مدل فازی بهینه‌سازی الگوی کشت و تخصیص آب بر مبنای تئوری بازی‌های همکارانه، مطالعه موردی: کانال اردبیهشت شبکه آبیاری درودزن فارس عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>در حوضه‌های آبریز رودخانه‌ای استراتژی‌های مختلفی را در سطح حوضه و یا در قسمت‌های مختلف آن در راستای مدیریت منابع آب می‌توان به‌کار گرفت. یکی از این استراتژ‌ی‌ها، تخصیص بهینه آب و تعیین الگوی کشت بهینه است. در این مطالعه، یک مدل بهینه‌سازی تخصیص آب و الگوی کشت بر مبنای تئوری بازی‌های همکارانه ارائه شده است. به‌منظور سنجش کارایی مدل، اراضی تحت پوشش یکی از کانال‌های شبکه آبیاری سد درودزن فارس مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا با استفاده از یک مدل فازی و در نظر گرفتن مقادیر فازی ضرایب و محدودیت‌ها در تابع هدف، الگوی کشت بهینه و مقادیر آب تخصیص داده شده به آنها تعیین شده است. سپس با تدوین یک مدل بازی همکارانه (مدل بازی کوچک‌ترین هسته)، براساس ساختار شبکه توزیع آب و تعیین حقابه هر بخش، به تعیین سود حاصل از تشکیل ائتلاف تصمیم‌گیرندگان و ذینفعان، بازتوزیع منافع و انتخاب بهترین استراتژی در صورت برقراری همکاری پرداخته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که با تخصیص آب بیشتر به بخش‌های با پتانسیل تولید بیشتر، سود و بهره‌وری اقتصادی آب افزایش می‌یابد. به عنوان مثال مقدار مجموع سودخالص حاصل از شکل‌گیری ائتلاف اصلی بین بازیکنان 724/9 میلیارد تومان است که این مقدار در صورت عدم‌ شکل‌گیری ائتلاف 906/8 میلیارد تومان خواهد بود که با توجه به مقدار آب ثابت تخصیص‌ یافته به منطقه در هر دو حالت، افزایش بهره‌وری اقتصادی آب در صورت برقراری ائتلاف را نشان می‌دهد.</strong></p> <p dir="RTL"></p> <p>At the river catchments, different strategies at the whole or different parts of the basin can be applied for water resources management. One of these strategies is optimal water allocation and crop pattern. In this study, an optimization model for water allocation and cropping pattern is presented based on the cooperative game theory. To measure the performance of the developed model, the cultivated area of Ordibehesht Canal in the Doroodzan irrigation network has been studied. First, using a fuzzy model and considering the fuzzy coefficients values in the objective function and constraints, the optimal crop pattern and allocated water has been determined for each crop. Second, benefits of stakeholder&rsquo;s coalitions have been determined by developing a cooperative game model and based on the structure and properties of the irrigation water distribution network and water rights of each part. Then, the total net benefit has been reallocated to the different stakeholder in a rational and equitable way using Least Core games. The results show that by allocating more water to the sectors with more potential production, more profits are generated and water productivity increases. For example when players cooperate together and form the grand coalition, the net benefit increases from 8.906 billion Tomans to 9.724 billion Tomans that show an increase in the economic productivity of water.</p> بهینه‌سازی الگوی کشت, تخصیص بهینه آب, مدل فازی, بازی همکارانه Optimal cropping pattern, Optimal water allocation, Fuzzy model, Cooperative game. 1 13 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-201&slc_lang=fa&sid=1 M. Omidvar محسن امیدوار No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agriculture, Shiraz Univ., Shiraz, Iran. 1. گروه آبیاری و زهکشی بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز T. Honar1 تورج هنر No 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Agriculture, Shiraz Univ., Shiraz, Iran. 1. گروه آبیاری و زهکشی بخش مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز M. R. Nikoo محمدرضا نیکو nikoo@shirazu.ac.ir Yes 2. Dept. of Civil and Environ. Eng., Faculty of Eng., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. 2. گروه مهندسی عمران ومحیط زیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز A. R. Sepaskhah علیرضا سپاس‌خواه No 2. Dept. of Civil and Environ. Eng., Faculty of Eng., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. 2. گروه مهندسی عمران ومحیط زیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه شیراز