Journal of Water and Soil Science

fa تحلیل زمین‌شیمیایی مشخصه‌های فیزیکی و شیمیایی خاک با محتوای فلزات سنگین در خاک‌های تحت آبیاری بلندمدت با پساب شهری Geochemical Analysis of Soil Physicochemical Properties and Heavy Metals Content in the Long- term Wastewater-irrigated Soils عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شناخت مناطق همگن خاک برای اعمال مدیریتهای مکانمحور، به‌خصوص در مناطقی که دستخوش فعالیتهای مختلف بشری قرار می‌گیرد، حائز اهمیت است. این موضوع با استفاده از روشهای تحلیل چندمتغیره شامل تحلیل عامل، تحلیل خوشهبندی سلسله مراتبی و تحلیل k متوسط در اراضی کشاورزی تحت آبیاری بلندمدت (بیش از 40 سال) با پساب شهری در منطقه شهر ری در جنوب تهران مورد بررسی قرار گرفت. با استفاده از مدل تحلیل عامل، هشت عامل به‌عنوان هشت گروه زمینشیمیایی برای توصیف حدود 60 درصد از کل واریانس مربوط به 37 پارامتر فیزیکی و شیمیایی خاک استخراج شد. اهم این گروهها، شامل عناصر غذایی خاک (OC، OM و N)، عناصر کم‌مصرف معدنی (Mn و B)، قدرت جذب خاک (Clay، Silt، Sand و CEC)، شوری و فشار اسمزی (EC، OP و TDS) و سدیمی شدن خاک (SAR و Na) هستند. مقادیر حداکثر ضرایب Cophenet و Silhouette، به‌ترتیب معادل 77/0 و 83/0، انتخاب روش اتصال متوسط را در تحلیل خوشهبندی سلسلهمراتبی و تعداد سه خوشه در جمعیتهای 19، 18 و 34 واحد نقشهای را در روش k متوسط دیکته کرد‌. روش پلیگون تیسن در GIS، برای تفکیک گروه‌های زمینشیمیایی در قالب واحدهای نقشهای به کار گرفته شد. این خروجی که در واقع ترکیب مدلهای تحلیل چندمتغیره و نمایش بصری آن در GIS تحت واحدهای نقشهای تفکیک شده از منطقه مورد مطالعه است، میتواند فعالیت‌های مدیریتی مناسب را برای مناطق تحت هر خوشه ارائه دهد.</div> <div style="text-align: justify;">Exploring the homogenous regions for site specific management is important, especially in the areas under different anthropogenic activities. This was investigated using multi-way analysis including Factor Analysis, Hierarchical Clustering Analysis and k means in the areas under long-term wastewater irrigation over a period of more than 40 years, in Shahre Rey, south of Tehran. By using Factor Analysis model, eight factors as eight geochemical groups were extracted to explain approximately 60% of the total variance related to 37 soil physicochemical properties. The most important groups included the nutrient elements (OM, OC and N), micronutrients (Mn and B), soil water adsorption capacity (Clay, Silt, Sand and CEC), salinity and osmotic pressure (EC, OP and TDS) and sodification (SAR and Na). The maximum values of Cophenet and Silhouette coefficients were equal to 0.77 and 0.83, respectively, dictating the selection of the average linkage approach in Hierarchical Clustering Analysis and three clusters in the k-average method with 19, 24 and 34 mapping units. The Thiessen Polygons method in GIS was applied to separate the geochemical groups in the form of mapping units. This output, which was, in fact, the combination of multi-way models and its visual representation in GIS under separated mapping units of study area, could present suitable management activities for the areas under each cluster.</div> پارامترهای فیزیکی و شیمیایی خاک, تحلیل عامل, خوشه‌بندی سلسله‌مراتبی, k متوسط Soil physicochemical properties, Factor Analysis, Hierarchical Clustering Analysis, k means 253 265 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2964-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Ghamarnia هوشنگ قمرنیا hghamarnia@razi.ac.ir Yes 1. Department of Water Resources Engineering, Compus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran. 1. گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی F. Sasani فاطمه ساسانی sasani.ir@gmail.com No 1. Department of Water Resources Engineering, Compus of Agriculture and Natural Resources, Razi University, Kermanshah, Iran. 1. گروه مهندسی آب، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی B. Yargholi بهمن یارقلی yar_bahman@yahoo.com No 2. Agricultural Engineering Research Institute (AERI), Karaj, Iran. 2. مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج