fa بررسی هدررفت خاک در کرت‌های کوچک حاوی خاک‌های با بافت مختلف در رخدادهای پیاپی باران شبیه‌سازی شده عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>آگاهی از تغییرات خصوصیات خاک از رخدادی به رخداد دیگر، برای تعیین دوره‌های بحرانی حساسیت خاک به فرآیندهای فرسایش حائز اهمیت است. این پژوهش به‌منظور بررسی هدررفت خاک در رخدادهای پیاپی باران در استان زنجان انجام گرفت. پس از شناسایی 10 کلاس بافتی، نمونه‌های خاک‌ها در سه تکرار به کرت‌هایی کوچک (60 سانتی‌متر&times;80 سانتی‌متر) به ‌عمق 20 سانتی‌متر در زمینی با شیب 8 درصد منتقل شدند. کرت‌ها در معرض 10 رخداد باران شبیه‌سازی شده با شدت 55 میلی‌متر بر ساعت و مدت 30 دقیقه با فاصله پنج روز قرار گرفتند. در مجموع 300 رخداد باران بر کرت‌ها اعمال شد. نتایج نشان داد که رطوبت نگهداشته شده، تولید روان‌آب و هدررفت خاک تحت تأثیر معنی‌دار رخداد باران قرار گرفتند (001/0</strong><strong><span dir="LTR">P<</span></strong><strong>). افزایش رطوبت خاک و در نتیجه کاهش ظرفیت نفوذ، عامل اصلی افزایش تولید روان‌آب و هدررفت خاک در رخدادهای پیاپی باران بود به‌طوری‌که حدود 84 درصد از تغییرات هدررفت خاک طی رخدادهای باران براساس رطوبت پیشین خاک قابل بیان بود. پس از رخداد پنجم به‌دلیل رسیدن رطوبت خاک به‌حد ظرفیت نگهداری آب، تغییرات چشمگیری در نفوذپذیری و تولید روان‌آب مشاهده نگردید. با این حال، هدر رفت خاک پس از رخداد پنجم به‌دلیل وجود ذرات فرسایش‌پذیر بیشتر در سطح خاک و در نتیجه افزایش غلظت جریان‌های سطحی، همچنان الگویی افزایشی نشان داد.</strong></p> <p>Knowledge of variation in soil properties from each event to another is very important for the determination of critical periods during which soil is susceptible to erosion processes. This study was carried out to investigate soil loss in sequential rainfall events in Zanjan Province. Toward this, ten soil textures samples were taken and were transported to small plots (60 cm&times;80cm) with 20-cm depth) on a 8% slope land at three replications. The plots were exposed to ten simulated rainfalls with an intensity of 55 mm h^-1 for 30-min and 5-day intervals. A total of 300 simulated rainfall trials were carried out at the plots.&nbsp; Results indicated that soil moisture, runoff production and soil loss were significantly affected by rainfall events (P< 0.001). Increasing soil moisture and consequently decreasing soil infiltration capacity were the most crucial element in increasing runoff production and soil loss in the sequential rainfall events, in a way that about 84% of soil loss variation in the rainfall events could be explained based on antecedent soil moisture. After the fifths rainfall event, no significant differences&nbsp; was found in soil infiltration capacity as well as runoff production because of soil moisture reaching to the water-holding capacity. Nevertheless, an increasing trend was observed in soil loss after fifth event which could associate with presence of more erodible soil particles on the surface and consequently increasing the concentration of surface flows.</p> باران شبیه‌سازی شده, رطوبت پیشین خاک, روان‌آب, نفوذپذیری خاک, فرآیند‌های فرسایش خاک Simulated rainfall, Antecedent soil moisture, Runoff, Soil infiltration rate, Soil erosion processes. 201 212 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-200&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Vaezi علی‌رضا واعظی vaezi.alireza@gmail.com Yes 1. Dept. of Soil Sci., Agric. Faculty, Univ. of Zanjan, Zanjan, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان H. Hasanzadeh حیدر حسن‌زاده No 1. Dept. of Soil Sci., Agric. Faculty, Univ. of Zanjan, Zanjan, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان