fa تأثیر قدرت جریان ثانویه بر تنش برشی بستر پیرامون آب‌شکن سرسپری مستقر در موقعیت‌های مختلف قوس 90 درجه با بسترصلب عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>در این تحقیق، در قوس 90 درجه ملایم توأم با استقرار آب‌شکن سرسپری در حالت بستر صلب، تأثیر قدرت جریان ثانویه و چرخش بر تغییرات تنش برشی بستر برای موقعیت‌های مختلف نصب آب‌شکن با هم مقایسه شده است. در انجام این آزمایشات برای اندازه‌گیری سرعت از دستگاه سرعت‌سنج سه‌بعدی </strong><strong><span dir="LTR">ADV</span></strong><strong> استفاده شده است. مقایسه بین بردارهای سرعت و تغییرات خطوط جریان در طول قوس انجام شده و مقادیر قدرت جریان ثانویه و چرخش برای موقعیت‌های مختلف استقرار آب‌شکن محاسبه و تأثیر آن بر تغییرات تنش برشی بستر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج بیانگر این است که در موقعیت‌های مختلف نصب آب‌شکن، در فاصله حدود 6/0 طول آب‌شکن و در بالادست، بیشترین مقدار قدرت جریان ثانویه ایجاد می‌گردد. محل وقوع بیشینه چرخش نیز بر محل وقوع بیشینه قدرت جریان ثانویه در جلو بال آب‌شکن منطبق می‌باشد. با توجه به نتایج ارائه‌شده پیش‌بینی می‌شود که مکان وقوع آبشستگی بیشینه نیز نزدیک به مکان وقوع بیشینه پارامترهای قدرت جریان ثانویه و چرخش باشد. همچنین مسیر حرکت رسوبات نیز بر مکان هندسی نقاطی که تنش برشی بیشتری دارند، منطبق می‌باشد.</strong></p> <p>In this study, the effect of the secondary flow strength and vorticity on variations of bed shear stress for different positions of spur dike are compared through a mild 90˚ bend along with a T-shaped spur dike in a rigid bed. To carry out these experiments, three dimensional velocimeters (ADV) have been used for measuring velocity. Moreover, a comparison has been made between velocity vectors and variations of streamlines along the bend; the secondary flow strength and vorticity values are estimated for various positions of spur dike, and their effects on bed shear stress variations have been analyzed. It is concluded that the maximum secondary flow strength is evident in a distance of 0.6 of spur dike&rsquo;s length at upstream under all these different positions of spur dike. Also the maximum vorticity position corresponds to the position of the maximum secondary flow strength, in front of spur dike&rsquo;s wing. According to these results, it is predicted that the maximum scour occurs near the position of maximum secondary flow strength and maximum vorticity. Besides, the path of sediments motion coincides with the maximum shear stress points locus.</p> قدرت جریان ثانویه, تنش برشی بستر, آب‌شکن سرسپری, سرعت‌سنج سه‌بعدی Secondary flow strength, Bed shear stress, T-shaped spur dike, 3-D velocimeter. 45 57 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-189&slc_lang=fa&sid=1 M. Vaghefi محمد واقفی vaghefi@pgu.ac.ir Yes 1. Dept. of Civil Eng., Technical and Eng. Faculty, Persian Gulf Univ., Bushehr, Iran. 1. گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خلیج فارس M. Ghodsian مسعود قدسیان No 2. Dept. of Water Eng., Civil Eng. Faculty, Tarbiat Modares Univ., Tehran, Iran. 2. گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تربیت مدرس M. Akbari مریم اکبری No 1. Dept. of Civil Eng., Technical and Eng. Faculty, Persian Gulf Univ., Bushehr, Iran. 1. گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خلیج فارس