fa ارزیابی چند عصاره‌گیر جهت تعیین روی قابل استفاده گندم (Triticum aestivum L.) در خاک‌های آهکی تیمارشده و تیمارنشده با لجن فاضلاب عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>روی یکی از عناصر غذایی کم‌نیاز گیاه محسوب می‌شود و اغلب کمبود آن در خاک‌های آهکی گزارش می‌شود. با این حال، عصاره‌گیر مناسب روی در خاک‌های آهکی تیمار شده با لجن فاضلاب معرفی نشده است. هدف این پژوهش ارزیابی چند روش شیمیایی (7 روش) در برآورد روی قابل استفاده در خاک‌های آهکی تیمار شده (1٪ وزنی- وزنی) و تیمار نشده با لجن فاضلاب بود. نتایج نشان دادند که در خاک‌های تیمار شده و تیمار نشده با لجن فاضلاب، بیشترین مقدار روی با استفاده از روش مهلیچ 3 و کمترین مقدار آن با استفاده از روش مهلیچ 1 عصاره‌گیری شد. بر اثر افزودن لجن فاضلاب به خاک، شاخص‌های گیاه گندم (عملکرد، غلظت روی و میزان جذب) افزایش یافت. همچنین نتایج نشان دادند که در خاک‌های تیمارنشده روی عصاره‌گیری شده با عصاره‌گیرهای </strong><strong><span dir="LTR">DTPA</span></strong><strong>‌-</strong><strong><span dir="LTR">AB</span></strong><strong>، </strong><strong><span dir="LTR">DTPA-TEA</span></strong><strong> و مهلیچ 3 با شاخص‌های گیاه همبستگی معنی‌داری (</strong><strong><span dir="LTR">**</span></strong><strong>91/0 -</strong><strong><span dir="LTR">* </span></strong><strong>65/0</strong><strong><span dir="LTR">r=</span></strong><strong>) داشت. درحالی‌که در خاک‌های تیمار شده با لجن فاضلاب، فقط بین روی عصاره‌گیری شده با روش مهلیچ 2 و غلظت همبستگی معنی‌دار (</strong><strong><span dir="LTR">**</span></strong><strong>83/0</strong><strong><span dir="LTR">r=</span></strong><strong>) وجود داشت. نتایج این پژوهش نشان داد که عصاره‌گیر مناسب روی قابل استفاده در خاک‌های تیمارشده با لجن فاضلاب با خاک‌های تیمارنشده تفاوت دارد.</strong></p> <p dir="RTL"></p> <p>Zinc (Zn) is one of the essential micronutrients for plant growth and its deficiency frequently occurs in calcareous soils. But, a suitable extractant for estimation of plant-available Zn in calcareous soils, amended with sewage sludge, has not been presented yet. The aim of this research was to assess several chemical extractants (7 extractants) for estimation of available Zn in calcareous soils amended (1% w/w) and unamended with sewage sludge. Results showed that Mehlich 3 and Mehlich 1 extractants extracted the highest and the lowest concentrations of Zn in both amended and unamended soils, respectively. All wheat indices (wheat yield, Zn concentration and Zn uptake) increased by sewage sludge addition. Besides, the results indicated that in unamended soils, significant correlations were found (r=0.65^*- 0.91^**) between extracted Zn using AB-DTPA, DTPA-TEA and Mehlich 3 extractants and different wheat indices. On the contrary, in sewage sludge-amended soils, only the correlation between extracted Zn using Mehlich 2 and Zn concentration was significant (r=0.83^**). According to this study findings, the suitable extractant for extracting wheat-available Zn is thoroughly different in calcareous soils amended and unamended with sewage sludge.</p> لجن فاضلاب, عصاره‌گیرهای روی, گندم Sewage sludge, Zn extracants, Wheat 1 13 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-186&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Motaghian حمیدرضا متقیان 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. Yes 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد A. R. Hosseinpur علیرضا حسین‌پور No 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد J. Mohammadi جهانگرد محمدی No 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد F. Raiesi فایز رئیسی No 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد