Journal of Water and Soil Science

fa اولویت‌بندی عوامل مؤثر در فرسایش سطحی با استفاده از مدل تلفیقی USLE-M و پویایی سیستم‌ (مطالعه موردی: پایگاه تحقیقاتی سنگانه- خراسان رضوی) Prioritizing the Effective Factors on Surface Erosion Using USLE-M Integrated Model and System Dynamic (A Case Study: Sanganeh Research Center, Khorasan Razavi) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شبیه‌سازی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر در فرسایش آبی با استفاده از کاربرد مدل (USLE-M (Universal Soil Loss Equation-Modified) در مدل پویائی سیستم و بررسی کارائی آن، از اهداف تحقیق حاضر می‌باشد. در این مدل ترکیبی، با استفاده از نرم‌افزار شبیه‌سازی سیستم‌های پویا (Vensim) کلیه متغیرها و عوامل دخیل در فرسایش و هدررفت خاک با توجه به معادله USLE-M، در نظر گرفته شده است. پس از اجرای مدل، مقادیر برآورد شده و مشاهداتی با یکدیگر مقایسه و آنالیز حساسیت به‌منظور مشخص نمودن پارامترهای حساس انجام گرفته است. سپس واسنجی روی پارامترهای حساس انجام گردیده است. این مطالعه حاکی از آن است که نتایج مدل، به‌دلیل در نظر گرفتن کلیه عوامل مؤثر در فرسایش خاک، قابل قبول بوده است. نتایج حاصل از تحلیل حساسیت مدل، نشان‌دهنده حساسیت بالای مدل به شیب و پوشش گیاهی به‌ترتیب، در شیب‌های زیاد و کم بوده است. با بررسی تغییر در پارامترهای مختلف مانند پوشش گیاهی و شیب برروی مقدار فرسایش، درصد پوشش گیاهی بهینه نیز به‌ترتیب در شیب‌های 67 و 40 درصد، 20 و 60 درصد برآورد گردیده است.</div> <div style="text-align: justify;">This research was aimed to simulate and prioritize the effective factors on water erosion using USLE-M in the system dynamic model. In this integrated model, by using the system dynamic simulation software (Vensim), all variables and factors involved in erosion and soil loss were considered according to the USLE-M model. After model implementation, the estimated values and observations were compared and then sensitivity analysis was done to determine the sensitive parameters. Then, calibration was performed on the sensitive parameters. This study found that that the results of the model were acceptable for soil erosion simulation due to considering all the effective factors in soil erosion. The results of the sensitivity analysis also indicated high model sensitivity to the slope and vegetation cover in high and low slopes, respectively. By investigating the changes in various parameters such as vegetation cover and slope on erosion, the optimal vegetation cover with 67 and 40% slope, was estimated to be 20 and 60%, respectively.</div> سیستم دینامیکی, فرسایش و رسوب, آنالیز حساسیت, نرم‌افزار Vensim System dynamic, Erosion and sediment, Sensitivity analysis, VENSIM software. 71 85 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3476-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Esmailian سهیلا اسمعیلیان soheila.esmailian88@yahoo.com No 1. Dept. of Watershed Manag. Eng., Faculty of Natural Resour., Yazd Univ., Yazd. Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد A. Talebi علی طالبی talebisf@yazd.ac.ir Yes 1. Dept. of Watershed Manag. Eng., Faculty of Natural Resour., Yazd Univ., Yazd. Iran. 1. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و کویرشناسی، دانشگاه یزد M. Esmailian مجید اسماعیلیان m.esmaelian@gmail.com No 2. Dept. of Manag., Faculty of Administrative Sci. and Economics, Univ. of Isfahan., Isfahan. Iran. 2. گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان