fa ارزیابی کمیت مؤلفه آب کلان‌شهر تهران براساس مدل DPSIR عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">با پیدایش شهر و شهرنشینی، مسأله تأمین آب سالم و بهداشتی و تصفیه و دفع فاضلاب شهری به‌عنوان مشخصه‌ای مهم برای سنجش پیشرفت جوامع شهرنشین مطرح بود</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ه </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">است. در این میان تهران نمونه بارز شهری است که با مشکل کمبود آب روبه‌رو است. تأمین منابع آب مورد نیاز شهر تهران از محدوده وسیع‌تر از خود شهر، صورت می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">پذیرد، به‌همین دلیل دشت تهران- کرج برای این مطالعات انتخاب شده است. در این مقاله مؤلفه آب تهران در بخش کمیت با استفاده از مدل نیروی محرکه، فشار، وضعیت، اثر و پاسخ </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">براساس داده‌های دوره سه ساله 1389-1387 مورد بررسی قرار می‌گیرد. در این مدل با توجه به نیروهای محرکه‌ها نظیر جمعیت، شهرنشینی، فضای سبز و صنایع و همچنین فشارهای مؤثر بر مؤلفه آب شهر نظیر مصرف آب، هدررفت آب، بارندگی، تبخیر و درنظر گرفتن وضعیت کمیت آب تهران براساس شاخص موجودی آب سدها و موجودی منابع زیرزمینی، اثرات آنها بر شهر مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت، پاسخ‌های ممکن ارائه شده است. از جمله راهکارهای ارائه شده می‌توان به انتقال صنایع، اصلاح الگوی مصرف، بهبود وضعیت تصفیه‌خانه‌ها و بازیافت آنها، شناسایی و سامان‌دهی قنوات، بهبود عملکرد آبیاری و کاهش تراکم جمعیتی شهر تهران اشاره کرد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Since the introduction of cities and urbanization, healthy water supplement and urban wastewater treatment have been considered as an important factor to evaluate progress in the urban areas. Tehran as a megacity is facing the lack of water. Tehran water supplement is far from its area; therefore, Tehran-Karaj plain has been considered in this study. So, Tehran water quantity index using the DPSIR model (Driving force, Pressure, Status, Impact and Response) in a period of 3 years (2008-2010) was considered in this paper. Driving forces included population, urbanization, green spaces, and industries. Pressures on urban water included water consumption, water losses, rainfall and evaporation. Then, Tehran water quantity status was investigated based on the existing water in dam reservoirs and groundwater resources. Their impacts on urban area were evaluated and finally, appropriate responses were presented. Some of the presented approaches included industries transmission, improvement of water consumption pattern, improvement of the water treatment plants status and unconventional water resources reuse, identification and rearrangement of subterranean, improvement of irrigation systems operation, and reduction of Tehran urban population.</div> ارزیابی یکپارچه محیط زیست شهری, کمیت آب, کلان‌شهر تهران, مدل DPSIR Water Quantity, Tehran Megacity, DPSIR Model, State of Environment (SoE) 301 315 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3457-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Sarmadi هاجر سرمدی sarmadi_h209@yahoo.com Yes 1. Water Resources Management Company, Ministry of Energy, Tehran, Iran 1. شرکت مدیریت منابع آب ایران، وزارت نیرو E. Salehi اسماعیل صالحی tehranssaleh@ut.ac.ir No 2. Department of Management Planning and Environmental Education, Environment Faculty, University of Tehran, Iran. 2. گروه برنامه‌ریزی و محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران L. Zebardast لعبت زبردست lzebardast@ut.ac.ir No 2. Department of Management Planning and Environmental Education, Environment Faculty, University of Tehran, Iran. 2. گروه برنامه‌ریزی و محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران M. Aghababaei محمدتقی اقابابایی mt.aghababaei@yahoo.com No 3. Civil and Environmental Engineering Department, Faculty of Engineering University of Auckland. 3. گروه مهندسی عمران و محیط زیست، دانشکده مهندسی، دانشگاه اوکلند