fa نقش بهینه‌سازی کاربری اراضی بر کاهش پتانسیل فرسایش و رسوب با استفاده از مدل برنامه‌ریزی خطی(مطالعه موردی: حوضه چهل‌گزی سنندج) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">بهره&shy; برداری مناسب از اراضی کشاورزی و منابع&shy; طبیعی موجب کاهش فرسایش خاک و افزایش تولید در حوزه&shy; های آبخیز می&shy;شود. از طرفی، الگوی کاربری اراضی به&shy;واسطه افزایش فعالیت&shy; های انسان در زمین به منظور برآورد نیازهای مختلف، در حال تغییر است. یکی از روش&shy; های مدیریتی برای رسیدن به پایداری تولید و کاهش فرسایش خاک، بهینه&shy; سازی کاربری اراضی است. در این تحقیق با استفاده از مدل برنامه&shy;ریزی خطی(سیمپلکس) و سامانه اطلاعات جغرافیایی، به بررسی نتایج حاصل از بهینه&shy;سازی کاربری اراضی در حوضه چهل&shy;گزی سنندج در سه سناریو شامل وضعیت موجود، وضعیت اعمال مدیریت و وضعیت استاندارد اراضی پرداخته شد. پتانسیل فرسایش با استفاده از مدل <span dir="LTR">MPSIAC</span> در اراضی آبی65/1، اراضی دیم 31/3، مرتع 64/3،&nbsp; باغ 49/1 و متوسط حوضه 58/3 تن در هکتار در سال برآورد شد. نتایج تحلیل حساسیت سناریو&shy;ها نشان داد که در صورت بهینه&shy; سازی کاربری اراضی، پتانسیل فرسایش در وضعیت فعلی85/0 درصد افزایش می&shy;یابد؛ ولی در وضعیت اعمال مدیریت اراضی92/16درصد و در وضعیت استاندارد 32 درصد کاهش می&shy;یابد. نتایج تحلیل حساسیت در هر سه گزینه نشان داد که تغییر در مساحت اراضی مرتعی بیشترین تأثیر را در تغییرات پتانسیل فرسایش حوضه دارد.</p> <p style="text-align: justify;">Appropriate utilization of agricultural land and natural resources, decreased erosion and increased production occurs in watersheds. On the other hand, land use pattern due to increasing human activities on the ground to meet different needs, is changing. Optimization of land use is one of the management methods to achieve stability and reduce soil erosion. In this study, by using linear programming (simplex) and Geographic Information System(GIS), was investigated the land use optimization in three scenario option to: current condition, management condition, and standard condition.Erosion potential by using MPSIAC Model in irrigated land 1.65, dry lands 3.31, pasture 3.64, gardens 1.49 and 3.85 tons per hectare per year was estimated for Chehel-Gazi basin. The results of the sensitivity analysis for tree scenario showed that in the event optimize land use, erosion potential in the current Condition 0.85 percent increased, But in the land management Condition 16.92 percent and in a standard Condition 32 percent decreased. The results of sensitivity analysis showed that changes in the area of pasture all three options have the greatest impact in changing erosion potential of basin.</p> آبخیزداری, تخریب اراضی, حفاظت خاک و آب, سناریوهای مدیریتی, مدیریت اراضی land degradation, land management, management scenarios, soil and water conservation. 95 111 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3439-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Khaledian حسین خالدیان hkhaledian@yahoo.com Yes 1. Kurdistan Agric. and Natural Resour. Res. and Education Center, AREEO, Sanandaj, Iran. 1. مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سنندج، ایران D. Nikkami داود نیک کامی No 2. Soil Conservation and Watershed Manage. Res. Institute (SCWMRI), AREEO, Tehran, Iran 2. پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران