Journal of Water and Soil Science

fa بررسی اثر کاربرد نفت سفید بر جذب عناصر سنگین در برخی از سبزی‌ها در استان خوزستان The Effects of Kerosene Usage on Heavy Metals Uptake by some Vegetables in Khuzestan Province عمومی Ggeneral پژوهشي Research هدف از این پژوهش بررسی مزرعه ای اثر کاربرد نفت سفید بر جذب عناصر سنگین در برخی از سبزی‌ها در استان خوزستان است. بدین‌منظور آزمایشی در پاییز و زمستان سال 1392، به‌صورت آشیان های در قالب طرح کاملاً تصادفی با عامل های شهرستان (شوش، دزفول و باوی)، گیاه (جعفری، شوید، گشنیز و هویج)، نوع مدیریت مزرعه (شاهد، مزرعه آلوده به نفت سفید یک و مزرعه آلوده به نفت سفید دو) در سه تکرار انجام شد. میزان غلظت برخی از عناصر سنگین قابل جذب خاک و نیز غلظت این عناصر در نمونه های گیاهی اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد در همه شهرستان ها، میانگین غلظت عناصر سنگین در خاک و گیاه مزارع آلوده به نفت سفید نسبت به نمونه شاهد بیشتر بود. همچنین بیشترین و کمترین میزان غلظت عناصر سنگین کادمیم و سرب خاک و گیاه به‌ترتیب در شهرستان باوی (29/ 14 و 46/40 میلیگرم بر کیلوگرم و 99/11 میلیگرم بر کیلوگرم در شوید و 53/35 در گیاه گشنیز) و شوش (33/9 و 36/30 میلی‌گرم بر کیلوگرم و 01/8 و 54/23 میلیگرم برکیلوگرم در هویج) حاصل شد. ولی بیشترین و کمترین میزان عناصر روی و مس در خاک و گیاه به‌ترتیب در شهرستان دزفول (08/109 و 71/47 میلیگرم بر کیلوگرم  و 33/86 و 57/38 میلیگرم برکیلوگرم در شوید) و باوی (75/34 و 30/22 میلی گرم بر کیلوگرم و 44/28 و 96/16 میلیگرم برکیلوگرم در هویج) به‌دست آمد. با توجه به یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که کاربرد نفت سفید در مزارع سبزی باعث افزایش جذب کادمیم، سرب و مس بیش از حد مجاز در سبزی‌ها شده است و خطر انتقال آلاینده های مذکور به زنجیره غذایی را در پی دارد.   <div style="text-align: justify;">The purpose of this research was to study the effects kerosene by a factorial experiment in the nested design in three replications. The factors included region (Shush, Dezful and Bavi), plant (parsley, dill, coriander and carrot), and management practice (control, contaminated field with kerosene 1, contaminated field with kerosene 2). Heavy metals concentration (Pb, Zn, Cu and Cd) was measured in soil (DTPA extraction method) and plants samples. The results indicated that the average values of the heavy metals concentration in both soil and plants samples subjected to kerosene contaminated treatments were greater than those of the control treatment in all of the regions. The Bavi region had the highest Cd (14.29 in soil; 11.9 in Dill) and Pb (40.46 in soil; 35.53 in Coriander) and the lowest Zn (34.75 in soil ; 28.44 in Carrot) and Cu(22.30 in soil; 16.96 in Carrot) concentration values in  both soil and plants subjected to kerosene contaminated treatments. Also, the lowest concentration values of Cd (9.33 in soil; 8.01 in Carrot) and Pb (30.36 in soil; 23.54 in Carrot) and the highest values of Zn (109.08 in soil; 86.33 in Dill) and Cu (47.71 in soil; 38.57 in Dill) were recorded in Shush and Dezful regions, respectively. Based on these findings, kerosene usage could lead to a significant increase in the heavy metals (Cd, Cu and Pb) uptake, exceeding the critical level for the vegetables. This might increase the transformation risk of the mentioned heavy metals in the food chain  </div> نفت سفید, فلزات سنگین, علف هرز, سبزی‌ها, خوزستان Kerosene, Heavy metals, Weeds, Vegetables, Khuzestan. 405 417 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1457-3&slc_lang=fa&sid=1 Z. Sorkheh زهرا سرخه zahra.sorkheh@yahoo.com No 1. Dept. of Soil Sci., Ramin Agric. and Natural Resour. Univ. of Khuzestan, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان B. Khalili Moghaddam بیژن خلیلی مقدم mogaddam623@yahoo.ie Yes 1. Dept. of Soil Sci., Ramin Agric. and Natural Resour. Univ. of Khuzestan, Ahvaz, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان