fa ارزیابی ریسک آلودگی آرسنیک در دشت همدان - بهار با استفاده از روش فازی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در بین عناصر سنگین، آرسنیک به‌عنوان یک عنصر سرطان&shy;زا شناسایی ‌شده است و غلظت&shy;های زیاد آن در اکوسیستم می&shy;تواند یک نگرانی بزرگ برای سلامتی عمومی و محیط ‌زیست ایجاد کند. هدف از این مطالعه، تهیه نقشه&shy; ریسک آلودگی آرسنیک و احتمال ورود آن به زنجیره غذایی با استفاده از روش&shy; فازی در بخش مرکزی دشت همدان - بهار است. بدین منظور غلظت آرسنیک در 94 نقطه</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آب زیرزمینی و 49 نقطه خاک سطحی منطقه، اندازه‌گیری و بررسی شد. فاکتورهای فیزیکی و شیمیایی خاک (درصد رس، مواد آلی و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">pH</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، نقشه احتمال آلودگی خاک، نقشه احتمال آلودگی آب زیرزمینی و نقشه کاربری زمین، به‌عنوان ورودی روش انتخاب شدند. در روش فازی از دو عملگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">and</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">or</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> استفاده شد. جهت استانداردسازی پارامترها نیز توابع خطی فازی استفاده شدند. مقایسه نقشه طبقه‌بندی‌ شده ارزیابی ریسک با استفاده از عملگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">and</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">or</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان می&shy;دهد که نتایج حاصل از عملگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">or</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> دارای بیشترین اعتماد است، بنابراین در مناطقی که مقدار غلظت آرسنیک در خاک و آب زیرزمینی بالا است و همچنین پارامترهای فیزیکی و شیمیایی مانند اسیدیته، درصد مواد آلی و درصد رس خاک پایین و کاربری کشاورزی منطقه، دارای محصولاتی با قابلیت جذب بالای فلزات سنگین است، بهتر است از روش فازی با عملگر </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">or</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> استفاده شود.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Among the heavy metals, arsenic is known as a carcinogen material and its high concentrations in the ecosystem can be a major concern for public health and environment. The aim of this study was to evaluate the risk map of arsenic contamination and the possibility of its entering into the food chain using the fuzzy method in the central part of the Hamedan-Bahar plain. For this purpose, arsenic concentration in 94 points of groundwater and 49 points of surface soil was analyzed and evaluated in the study area. Soil physico-chemical parameters (clay, organic matter and pH), soil and groundwater contamination probability map, and land use map were selected as the input of this method. In the fuzzy method, two operators (and & or) were used. In order to standardize the parameters, the fuzzy linear function was used. Comparing the classified risk assessment using these operators showed that the results of the operator had the maximum trust. So in areas where concentrations of arsenic in soil and groundwater were high, the physico-chemical parameters such as pH, organic matter and clay content of the soil were low and agriculture products had a high ability to absorb heavy metals and ensure its better to use for the operator.</div> آرسنیک, دشت همدان - بهار, ریسک, روش فازی Arsenic, Fuzzy method, Hamedan-Bahar plain, Risk 53 66 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3432-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Touzandejani مینا توزنده جانی m.touzandejani91@gmail.com Yes 1. Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. 1. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان A. Soffianin علیرضا سفیانیان soffianian@cc.iut.ac.ir No 1. Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. 1. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان N. Mirghafari نورالله میرغفاری m.norolah@cc.iut.ac.ir No 1. Department of Environment, Faculty of Natural Resources, Isfahan University of Technology, Isfahan, Iran. 1. گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان