fa پراکنش مکانی برخی از فلزات سنگین در کلاس‌های اندازه‌ای ذرات خاک در منطقه کفه مور، استان کرمان عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این پژوهش با هدف مطالعه چگونگی توزیع غلظت برخی فلزات سنگین در کلاس‌های مختلف اندازه‌ای ذرات خاک و بررسی تغییرات مکانی آنها در منطقه کفه مور، استان کرمان صورت گرفت. در این منطقه، معدن سنگ آهن گل‌گهر واقع شده است. برای این منظور 120 نمونه خاک سطحی (0 تا 10 سانتی‌متر) به‌صورت مرکب و تصادفی برداشته شد و ذرات خاک در اندازه 2 </span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 5/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 5/0-25/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 25/0-125/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 125/0-075/0</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 075/0-05/0 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کوچک‌تر</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">از</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 05/0 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میلی‌متر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> جدا و غلظت کل فلزات سنگین شامل آهن، منگنز، مس، روی، سرب و نیکل در هر کلاس پس از تیمار نمونه‌های خاک با اسید نیتریک 4 نرمال توسط دستگاه جذب اتمی تعیین گردید و پهنه‌بندی غلظت فلزات سنگین‌ به‌روش کریجینگ معمولی انجام شد. نتایج نشان دادند که با کاهش اندازه ذرات غلظت فلزات سنگین افزایش یافت. به‌طوری که میانگین غلظت در کلاس اندازه‌ای کوچک‌تر از 05/0 برای آهن، منگنز، مس، روی، سرب و نیکل به‌ترتیب 13/2، 70/1، 79/4، 43/2، 42/1، 47/3 برابر بیشتر از میانگین غلظت در کلاس اندازه‌ای 2</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">&ndash;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 5/0 </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">میلی‌متر</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بود. پهنه‌بندی غلظت فلزات سنگین به‌روش کریجینگ نیز نشان داد که با فاصله گرفتن از معدن فلزات سنگین کاهش می‌یابد</span></span></strong><strong><span style="font-family:lotus;">.</span></strong><br> &nbsp;</p> <p></p> <p style="text-align: justify;">The aim of this work was to study distribution of some heavy metals in different soil particle-size fractions and to assess their spatial distribution. The study was carried out in Kafe Moor (Kerman, Iran) where the Gol-Gohar Iron Mine is located. One hundred twenty composite soil samples were randomly collected and transferred to the laboratory in bags. After air-drying, the samples were fractionated into six classes including 2- 0.5, 0.5-0.25, 0.25-0.125, 0.125- 0.075, 0.075-0.05&nbsp;and <0.05 mm. Elemental concentrations (Fe, Mn, Cu, Zn, Pb and Ni) were determined using acid digestion method (HNO₃, 4.0 N) and an atomic absorption spectrophotometer in each class. Ordinary Kriging technique was used for predicting spatial distribution of heavy metals. The results showed that content of metals in soil increased with decreasing particle size. The results also showed that the concentration of Fe, Mn, Cu, Zn, Pb and Ni in <0.05 mm size fraction were 2.13, 1.70, 4.79,2.43, 1.42, and 3.47 times higher than in 2-0.05 mm size fraction, respectively. In addition, mapping the concentrations of heavy metals with kiriging showed that metals pollution decreased with increasing distance from mines area.<br> &nbsp;</p> آلودگی خاک, تغییرپذیری مکانی, فلزات سنگین, کریجینگ, کلاس اندازه ذرات خاک Heavy metals, Kriging, soil particle size, Soil pollution, Spatial variability. 55 68 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3425-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Tayebi محبوبه طیبی mahtayebi@yahoo.com Yes 1. Dept. of Soil Sci., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد M. Naderi مهدی نادری khnaderi@yahoo.com No 1. Dept. of Soil Sci., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد J. Mohammadi جهانگرد محمدی jahan.mohammad@ymail.com No 1. Dept. of Soil Sci., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد