fa مقایسه مدل هیدرولوژیک توزیعی Wetspa و شبکه عصبی- فازی تطبیقی در شبیه‌سازی بارش- رواناب در حوزه آبخیز کسیلیان عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="rtl"><strong>مدل‌سازی فرایند بارش- رواناب و پیش‌بینی دبی رودخانه یک اقدام مهم در مدیریت و مهار سیلاب‌ها، طراحی سازه‌های آبی در حوزه‌های آبخیز و مدیریت خشکسالی است. هدف این تحقیق شبیه‌سازی جریان روزانه در حوزه آبخیز کسیلیان با مدل </strong><strong><span dir="ltr">WetSpa</span></strong><strong> و شبکه عصبی- فازی تطبیقی است. </strong><strong><span dir="ltr">WetSpa</span></strong><strong> یک مدل پیوسته هیدرولوژیک- فیزیکی است که قابلیت پیش‌بینی سیلاب در مقیاس حوزه آبخیز با گام‌های زمانی مختلف را داراست و شبکه عصبی- فازی تطبیقی هم جزء مدل‌های جعبه سیاه می‌باشند که امروزه مورد توجه زیادی قرار گرفته است. در این تحقیق از آمار باران، تبخیر و دمای ایستگاه هواشناسی سنگده و آمار دبی ایستگاه ولیک‌بن طی سال‌های 1382 تا 1388 استفاده شد.</strong> <strong>نتایج شبیه‌سازی با مدل</strong><strong><span dir="ltr">WetSpa </span></strong><strong> نشان داد که این مدل به‌خوبی توانسته جریان پایه رودخانه را با معیار ناش ساتکلیف 64/0 در مرحله آزمون شبیه‌سازی نماید ولی در شبیه‌سازی جریان‌های سیلابی با خطا همراه است که دلیل آن را می‌توان به کوچک بودن آبخیز و کوتاه بودن زمان پیمایش اشاره کرد. همچنین این مدل به‌خوبی توانسته بیلان آب حوزه آبخیز کسیلیان را شبیه‌سازی کند. آنالیز حساسیت پارامترهای مدل نشان داد که ضریب افت آب زیرزمینی</strong> <strong>از بیشترین حساسیت و ضریب روز درجه بارش از کمترین حساسیت برخوردار است.</strong> <strong>همچنین شبکه عصبی- فازی تطبیقی با ورودی باران با یک روز تأخیر و تبخیر با یک روز تأخیر با معیار ناش ساتکلیف 80/0 در دوره آزمون پاسخ‌های قابل قبول‌تری نسبت به مدل </strong><strong><span dir="ltr">WetSpa</span></strong><strong> با معیار ناش ساتکلیف 24/0 داشت.</strong></p> <p>Rainfall-runoff modeling and prediction of river discharge is one important parameter in flood control and management, hydraulic structure design, and drought management. The goal of this study is simulating the daily discharge in Kasilian watershed by using WetSpa model and adaptive neuro-fuzzy inference system (ANFIS). The WetSpa model is a distributed hydrological and physically based model, which is able to predict flood on the watershed scale with various time intervals. The ANFIS is a black box model which has attracted the attention of many researchers. The digital maps of topography, land use, and soil type are 3 base maps used in the model for the prediction of daily discharge while intelligent models use available hydrometric and meteorological stations&#39 data. The results of WetSpa model showed that this model can simulate the river base flow with Nash- Sutcliff criteria of 64 percent in the validation period, but shows less accuracy with flooding discharges. The reason for this result can be the small and short Travel time noted. This model can simulate the water balance in Kasilian watershed as well. The sensitivity analysis showed that groundwater flow recession and rainfall degree-day parameters have the highest and lowest effect on the results, respectively. Also, ANFIS with the inputs of rainfall 1-day lag and evaporation 1-day lag, with Nash-Sutcliff criteria of 80, was superior to WetSpa model with Nash-Sutcliff criteria of 24 percent in the validation period.</p> مدل‌سازی بارش- رواناب, مدل WetSpa, شبکه عصبی- فازی تطبیقی, جریان پایه, حوزه آبخیز کسیلیان Rainfall-Runoff Modeling, WetSpa Model, ANFIS, Baseflow, Kasilian Watershed. 151 163 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-158&slc_lang=fa&sid=1 N. Dehghani نوید دهقانی No 1. Dept. of Watershed Management Eng., Tarbiat Modares Univ., Tehran, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس نور M. Vafakhah مهدی وفاخواه vafakhah@modares.ac.ir Yes 1. Dept. of Watershed Management Eng., Tarbiat Modares Univ., Tehran, Iran. 1. گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس نور A. R. Bahremand عبدالرضا بهره‌مند No 2. Dept. of Watershed Management Eng., Gorgan Univ. of Agric. Sci. and Natur. Resour., Gorgan, Iran. 2. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان