fa ارزیابی روش‌های گوناگون درون‌یابی به‌منظور برآورد آلودگی مس و نیکل در خاک سطحی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="rtl"><strong>تعیین توزیع مکانی آلاینده‌های مختلف در خاک، شالوده ارزیابی آلودگی و کنترل خطر است. روش‌های درون‌یابی گوناگونی به‌طور گسترده‌ به‌منظور برآورد غلظت فلزات سنگین در مناطق نمونه‌برداری نشده استفاده شده‌اند. در این مطالعه، کارایی روش‌های درون‌یابی (وزن‌دهی معکوس فاصله، چندجمله‌ای محلی، کریجینگ معمولی و توابع پایه شعاعی) برای برآورد آلودگی خاک سطحی به مس و نیکل در استان گلستان ارزیابی شدند. به این منظور، 216 نمونه خاک سطحی از استان گلستان جمع‌آوری شد و غلظت نیکل و مس در نمونه‌ها تعیین گردید. سپس با استفاده از روش‌های درون‌یابی گوناگون، میزان آلودگی خاک مشخص شد. ارزیابی متقابل به‌منظور مقایسه روش‌ها با یکدیگر و برآورد میزان صحت آنها استفاده شد. نتایج نشان داد که تمام روش‌های درون‌یابی صحت قابل قبولی در پیش‌بینی غلظت میانگین عناصر مذکور داشتند. روش‌های </strong><strong><span dir="ltr">RBF-IMQ</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="ltr">IDW1</span></strong><strong> کمترین </strong><strong><span dir="ltr">RMSE</span></strong><strong> را برای هر دو عنصر داشتند؛ در‌حالی که روش </strong><strong><span dir="ltr">RBF-TPS</span></strong><strong> بیشترین </strong><strong><span dir="ltr">RMSE</span></strong><strong> را داشت و مساحت بیشتری از مناطق آلوده را برای هر دو عنصر برآورد کرد. با افزایش توان وزن‌دهی در روش‌های </strong><strong><span dir="ltr">IDW</span></strong><strong> مناطق آلوده وسیع‌تری برآورد شد. روش‌های درون‌یابی در قیاس با روش نسبت نمونه‌ها، مناطق آلوده به مس و نیکل را به‌ترتیب 38/8 و 93/ 6 درصد کمتر برآورد کردند. </strong></p> <p>Determining the spatial distribution of different contaminants in soil is essential for the pollution assessment and risk control. Interpolation methods are widely used to estimate the concentrations of the heavy metals in the unstudied sites. In this study, the performances of interpolation methods (inverse distance weighting, local polynomials and ordinary Kriging and radial basis functions) were evaluated to estimate the topsoil contamination with copper and nickel in Golestan Province. 216 surface soil samples were collected from Golestan province, and their Cu and Ni concentrations were measured. Soil contamination was determined using different interpolation methods. Cross validation was applied to compare the methods and estimate their accuracy. The results showed that all the tested interpolation methods have an acceptable prediction accuracy of the mean content for soil heavy metals. RBF-IMQ and IDW1 methods had the lowest RMSE, whereas RBF-TPS method with the largest RMSE estimated a larger size for the polluted area. The greater the weighting power, the larger the polluted area estimated by IDW. Compared with the ‘‘sample ratio over the pollution limits” method, the polluted areas of Cu and Ni were reduced by 8.38% and 6.14%, respectively.</p> زمین آمار, درون‌یابی مکانی, آلودگی خاک, ارزیابی متقابل, توابع پایه شعاعی, چندجمله‌ای محلی Geostatistics, Spatial interpolation, Soil pollution, Cross validation, Radial basis functions, Local polynomials. 85 97 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-153&slc_lang=fa&sid=1 R. Mirzaei روح‌الله میرزایی rmirzaei@kashanu.ac.ir Yes 1. Dept. of Environ., Faculty of Natur. Resour. and Earth Sci., Univ. of Kashan, Kashan, Iran. 1. گروه محیط‌ز‌یست، دانشکده منابع‌طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان K. Rahimi کامران رحیمی No 1. Dept. of Environ., Faculty of Natur. Resour. and Earth Sci., Univ. of Kashan, Kashan, Iran. 1. گروه محیط‌ز‌یست، دانشکده منابع‌طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان H. Ghorbani هادی قربانی No 2. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Shahrood Univ. of Technol., Shahrood, Iran. 2. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی شاهرود N. HafeziMoghades ناصر حافظی مقدس No 3. Dept. of Geology, Faculty of Sci., Ferdowsi Univ. of Mashhad, Mashhad, Iran. 3. گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد