fa جذب و واجذب فلورید و پسماند هم‌دما در یک خاک آهکی اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p><strong>مطالعه جذب و واجذب فلورید در توصیف حرکت آن در خاک ضروری است. این پژوهش در خاک مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان (دو عمق صفر تا30 و 30 تا 60 سانتی‌متری) انجام شد. برای تعیین میزان جذب فلوراید از غلظت‌های صفر، 5/2، 5، 10، 25، 50 و 100 میلی‌گرم فلورید بر لیتر (با استفاده از نمک فلورید سدیم) استفاده شد. برای اندازه‌گیری مقدار واجذب فلوراید نیز از محلول کلرید سدیم 03/0 مولار استفاده شد. براساس معیارهای ²</strong><strong><span dir="ltr">R</span></strong> <strong>و </strong><strong><span dir="ltr">SEE</span></strong><strong>، مدل‌های لانگمویر و فروندلیچ جذب فلورید را در خاک به‌خوبی توصیف کردند. ضریب </strong><strong><span dir="ltr">n</span></strong><strong> مدل فروندلیچ برای دو عمق به‌ترتیب 57/0 و 55/0 و ثابت </strong><strong><span dir="ltr">K_F</span></strong><strong> به‌ترتیب </strong><strong><span dir="ltr">)</span></strong><strong>¹</strong> <strong><span dir="ltr">(</span></strong><strong><span dir="ltr">mg⁽</span></strong><strong>^{<span dir="ltr">1</span>}</strong><strong>^{<span dir="ltr">-n) </span>}</strong><strong><span dir="ltr">Lⁿg^-</span></strong><strong> 026/0و 025/0 به‌دست آمد. بیشینه ظرفیت جذب خاک (</strong><strong><span dir="ltr">q_max</span></strong><strong>) برای فلورید براساس مدل لانگمویر¹</strong><strong><span dir="ltr">mg g^-</span></strong><strong> 4/0 و 35/0 به‌ترتیب در عمق اول و دوم تعیین شد. مدل فروندلیچ، واجذب فلورید از خاک را نیز به‌خوبی توصیف نمود. مقادیر ثابت </strong><strong><span dir="ltr">K_F</span></strong><strong> و </strong><strong><span dir="ltr">n</span></strong><strong> هم‌دماهای واجذب برای هر دو عمق خاک بیشتر از مقادیر متناظر هم‌دماهای جذب بودند. همچنین</strong><strong><span dir="ltr">K_sorb </span></strong> <strong>کوچک‌تر از</strong><strong><span dir="ltr"> K_desorb </span></strong> <strong>بود که نشانه پسماند مثبت بود. میانگین فلورید واجذب شده از خاک بعد از دو مرحله واجذب در غلظت‌های مختلف حدود 28 درصد بود. با توجه به نتایج به‌دست آمده جذب فلورید توسط خاک مورد مطالعه برگشت‌پذیر بود. </strong></p> <p>The sorption and desorption of fluoride by soil can play an important role in the transport of fluoride in soil. The study was conducted on the soil from Isfahan University of Technology research station site (two depths of 0-30 and 30- 60 cm). Fluoride sorption reactions were examined by equilibrating 0, 2.5, 5, 10, 25, 50 and 100 mg L^-1 NaF solution with soils for 23 hr. The desorption experiments were performed using 0.03 mol L^-1 NaCL solutions immediately following the completion of sorption experiments. The sorption isotherms of F were well described by the Langmuir and Freundlich models. The n values for Freundlich isotherm were 0.57 and 0.55 for two depths of the studied soil, respectively. The k_F values for Freundlich isotherm were 0.026 and 0.025 mg ^(1-n)Lⁿg^-1 for two depths, respectively. Maximum monolayer sorption capacities (q _max) were obtained to be 0.4 and 0.35 mg g^-1 for 1 and 2 layers of the studied soil, respectively. The desorption isotherms of F were well described by the Freundlich model. The fitted model parameters’ (k_F and n) values for desorption branches were larger than these values for sorption branches. Also, the results showed a positive hysteresis (n_desrb <n<sub>sorb and k_desorb >K_sorb). It seems fluoride sorption to be reversible.</n<sub></p> فلورید, جذب, واجذب, پسماند, لانگمویر, فروندلیچ Fluoride, Sorption, Desorption, Hysteresis, Langmuir, Freundlich. 35 44 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-149&slc_lang=fa&sid=1 E. chavoshi الهام چاوشی chavoshie@yahoo.com Yes 1. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. (Khorasgan) Branch, Islamic Azad Univ., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) M. Afyuni مجید افیونی No 2. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Ali. Hajabbasi محمدعلی حاج عباسی No 2. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان