fa بررسی ضریب یکنواختی توزیع آب برای دو آبپاش مورد استفاده در طرح‌های آبیاری بارانی تحت شرایط مختلف هیدرولیکی و جوی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p><strong>در آبیاری بارانی افزایش یکنواختی توزیع آب در صورتی امکان‌پذیر است که عوامل و پارامترهایی که موجب کاهش آن می‌شوند مانند سرعت باد، فاصله، آرایش و نوع آبپاش‌ها، شناسایی و تا حد ممکن کنترل شوند. در این تحقیق به‌منظور بررسی اثر سرعت باد، فشار، فواصل و</strong> <strong>آرایش آبپاش‌ها بر یکنواختی توزیع آب آزمایش‌هایی براساس استاندارد (1990) 2/7749 </strong><strong><span dir="ltr">ISO</span></strong><strong> برای دو آبپاش،</strong><strong><span dir="ltr">°</span></strong><strong>25</strong><strong><span dir="ltr">ADF</span></strong><strong> با سه نازل و </strong><strong><span dir="ltr">Nelson</span></strong><strong> مدل</strong><strong><span dir="ltr">APV </span></strong><strong>80</strong><strong><span dir="ltr"> F</span></strong><strong>با یک نازل که به‌ترتیب نمونه داخلی و خارجی هستند انجام شد. آزمایش‌ها به‌صورت آبپاش منفرد در محدوده فشارهای توصیه شده توسط کارخانه‌های سازنده آبپاش‌ها، در سرعت‌های باد موجود برای سه فاصله</strong> <strong>آبپاش</strong> <strong>روی</strong> <strong>لوله</strong> <strong>فرعی (22،26 و 30</strong> <strong>متر) انجام</strong> <strong>گردید. با توجه به‌نتایج به‌دست آمده آبپاش </strong><strong><span dir="ltr">Nelson</span></strong><strong> نسبت به‌ تغییرات سرعت باد و فشارهای در‌‌نظر گرفته شده نوسانات کمتری از لحاظ ضریب یکنواختی نسبت به آبپاش </strong><strong><span dir="ltr">ADF</span></strong><strong> داشت. برای آبپاش </strong><strong><span dir="ltr">ADF</span></strong><strong> فشار 5/4 بار مناسب‌تر بود. فشارهای در‌نظر گرفته شده برای آبپاش </strong><strong><span dir="ltr">Nelson</span></strong><strong> تفاوت معنی‌داری با هم نداشتند. نتایج به‌دست آمده نشان داد که با کاهش نسبت فواصل آبپاش‌ها به قطر پراکنش در فاصله‌های درنظر گرفته شده ضریب یکنواختی افزایش می‌یابد. برای آبپاش‌های مورد مطالعه در آرایش‌های مربعی و مستطیلی نسبت فواصل آبپاش‌ها به قطر پراکنش در حدود 4/0 تا 5/0 پیشنهاد می‌شود.</strong></p> <p>In order to increase the distribution uniformity of sprinkler irrigation systems, some influential parameters such as wind speed, arrangement, space and type of sprinklers must be studied and controlled. In this study, a set of experiments were conducted based on ISO 7749/2(1990) standard to evaluate the ADF 25⁰ and Nelson, F80APV sprinklers. To study the effects of wind velocity, operating pressure, various sprinkler layouts and spacing on water distribution uniformity, the experiments were conducted based on a single sprinkler method. Four operating pressures in the range of one recommended by the manufacturer for each sprinkler were applied and three sprinklers’ spaces on lateral pipelines (22, 26, and 30 m) were simulated for square and rectangular layouts to estimate the water distribution uniformity. Results showed that the distribution uniformity of Nelson sprinkler in existing wind velocities and operating pressures had smaller changes than ADF sprinkler. The 4.5 bar pressure for ADF sprinkler was better than other pressures, and operating pressures for Nelson sprinkler did not have any significant effect on distribution uniformity. With the decrease of sprinkler spacing to the wetting diameter in the simulated space, uniformity coefficient was increased. The recommended sprinkler spacing to the wetting diameter for these sprinklers ranged from 0.4 to 0.5 for square and rectangular layouts.</p> آرایش آبپاش‌ها, سرعت باد, ضریب یکنواختی, فشار Distribution uniformity, Pressure, Sprinklers layout, Wind velocity. 1 9 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-145&slc_lang=fa&sid=1 V. Rahmatabadi وحید رحمت‌آبادی vahid9632@yahoo.com Yes Dept. of Irrigation and Drainage, College of Water Sci., Eng., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز M. Behzad مجید بهزاد No Dept. of Irrigation and Drainage, College of Water Sci., Eng., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز S. BorumandNasab سعید برومند نسب No Dept. of Irrigation and Drainage, College of Water Sci., Eng., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز H. Sakhaei Rad حسین سخایی‌راد No Dept. of Irrigation and Drainage, College of Water Sci., Eng., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز