fa اثر زهکشی کنترل شده و سطوح مختلف کود نیتروژن برمقدار زه‌آب و آبشویی نیترات عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">رشد روز افزون جمعیت جهان و در نتیجه نیاز بیشتر به تولیدات کشاورزی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی از مسائل مهمی است که بشر همواره با آن روبه‌رو بوده است. به‌دلیل استفاده از کود نیتروژن در کشاورزی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">نگرانی در مورد آلودگی آب‌های سطحی توسط نیترات وجود دارد که با توسعه سیستم‌های مدیریت آب کشاورزی می‌توان نیترات در خروجی زهکش‌ها و در نتیجه آلودگی زیست‌محیطی را کاهش داد. این تحقیق به‌منظور بررسی اثر زهکشی کنترل شده و سطوح مختلف کود نیتروژن بر آبشویی نیترات و آلودگی محیط زیست به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی، در سه فاکتور کنترل عمق سطح ایستابی و سه فاکتور مقدار کود در سه تکرار در دانشکده کشاورزی شیراز انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح کودی صفر، 200 و 300 کیلوگرم در هکتار و سه سطح زهکشی شامل زهکشی آزاد‌، کنترل سطح ایستابی در عمق60 سانتی‌متری (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CD</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">60</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) وکنترل سطح ایستابی در عمق 90 سانتی‌متری (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(CD</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">90</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بودند. نتایج این تحقیق نشان داد که مقدار زه‌آب و تلفات نیترات، در زهکشی کنترل شده نسبت به زهکشی آزاد به مقدار قابل توجهی کاهش پیدا کرده است که به‌طور متوسط میزان کاهش زه‌آب در </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CD</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">60</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">CD</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">90</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسبت به زهکشی آزاد به‌ترتیب 3/59 و 7/35 درصد و کاهش تلفات نیترات به‌ترتیب 72 و 44 درصد بود. با اعمال تیمار کودی 200 و 300 کیلوگرم در هکتار نسبت به صفر کیلوگرم در هکتار میزان کل نیترات آبشویی شده به‌ترتیب 86/1 و48/2 برابر بیشتر شد.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The growth of world population and the demand for agricultural products can be regarded as one of the important issues that humanity has ever faced. There are serious concerns regarding surface and ground water pollution by nitrates because of using nitrogen fertilizers in the agriculture. Improving agricultural water management systems can reduce nitrate in drainage outflow and therefore, reduce the environmental pollution. This research was conducted to evaluate the effect of the controlled drainage and nitrogen fertilizer on nitrate leaching and environment pollution as a factorial randomized complete block design in Shiraz College of Agriculture. The treatments consisted of three fertilizer levels; 0, 200 and 300 kgN/ha, and three water table depths: free drainage, control water table at 60cm (CD60) and 90 cm (CD90) depths, respectively. According to the results, the value of drainage water and nitrate losses in the controlled drainage toward free drainage were significantly increased. The mean reduction of drainage water in CD60 and CD90, as compared to free drainage, was 59.3 and 35.7%, respectively. The decrease nitrate losses, as compared to free drainage, was 72 and 44%, respectively. The total value of nitrate leaching in 200 and 300 kgN/ha fertilizer treatments was 1.86 and 2.48 times of 0 kgN/ ha.</div> سطح ایستابی, زهکشی آزاد, گندم, لایسیمتر Water table, Free drainage, Wheat, Lysimeter 107 116 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-558-6&slc_lang=fa&sid=1 M. Noshadi مسعود نوشادی noshadi@shirazu.ac.i Yes 1. Department of Water Engineering, College of Agriculture, University of Shiraz, Shiraz, Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز S. Karimi سمانه کریمی Samanehkarimi90@yahoo.com No 1. Department of Water Engineering, College of Agriculture, University of Shiraz, Shiraz, Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز