fa تأثیر سناریوهای مختلف مدیریت کاربری اراضی بر میزان فرسایش خاک با استفاده از مدل USLE و GIS در آبخیز سد یامچی اردبیل عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimyw;"><strong><span style="font-size:11.0pt;">حفاظت خاک مؤثر &rlm;نیازمند یک مدل و چهارچوب مناسب در ارزیابی فرسایش خاک سناریوهای کاربری اراضی است. مدل &rlm;</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">USLE</span></span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt;">&rlm; با هدف پیش‌بینی واکنش &rlm;سناریوهای مناسب کاربری اراضی در کاهش تولید رسوب بالادست سد یامچی (747 کیلومتر مربع) در غرب اردبیل مورد استفاده قرار گرفت. &rlm;علاوه بر وضعیت موجود، هفت سناریوی مدیریت کاربری اراضی براساس الگوی استفاده از اراضی در محیط &rlm;</span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">GIS</span></span></strong><strong><span style="font-size:11.0pt;">&rlm; تهیه شد. سپس داده‌های ورودی براساس &rlm;داده‌های زمینی، کاربری اراضی و داده‌های مشاهداتی تهیه شد. براساس نتایج مدل، مقدار فرسایش در سناریوی مبنا برابر 92/3 تن در هکتار در سال است. در این راستا می‌توان با انجام عملیات حفاظتی در اراضی دیم و شیب‌دار و تنها با اجرای سناریوی 5 (حفاظت خاک در اراضی دیم با کشت تراز- باقی گذاشتن بقایای گیاهی پس از برداشت) فرسایش را از مقدار 92/3 به 02/2 تن در هکتار در سال کاهش داد. کم‌ترین مقدار کاهش فرسایش مربوط به حفاظت خاک در اراضی آبی مربوط به سناریوی 6 (حفاظت خاک در اراضی زراعی آبی با بقایای گیاهی) و بیشترین مقدار کاهش فرسایش در اثر اجرای عملیات مدیریتی مربوط به اجرای سناریوی 7 (حفاظت بیولوژیکی خاک در اراضی آبی و دیم) می‌باشد. نتایج حاکی از قابلیت چهارچوب مبتنی بر سناریو و ارزیابی اثرات سناریوهای مدیریتی بر کاهش رسوب ورودی به سد و اولویت‌بندی عملیات حفاظت خاک در منطقه مورد مطالعه است.</span></strong></span><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">Effective soil conservation requires a framework modelling that can evaluate erosion for different land-use scenarios. The USLE model was used to predict the reaction of appropriate land-cover/land-use scenarios in reducing sediment yield at the upland watershed of Yamchi Dam (474 km²), West Ardabil Province, Iran. Beside existing scenario, seven other land-use management scenarios were determined considering pattern of land-use through study area within a GIS-framework. Then, data inputs were prepared using terrain data, land-use map and direct observations. According to the model results, the generated erosion amount was 3.92 t/ha/yr for the current land-use (baseline scenario). For this purpose, conservation practices in dry farming slopes and implementing the scenario 5 (contour farming and remaining crop residuals) can reduce the sediment to 2.02 t/ha/yr. The lowest and highest decreases in sediment yield are projected to be through implementation of scenario 6 (irrigated farming protection with plant residuals) and 7 (biological soil conservation in dry and irrigated farming). The results indicated that, implementing scenario frameworks and evaluating appropriate land-use management scenarios can lead to the reduction of sediment entering the reservoir, and prioritizing soil conservations in the studied area.<br> &nbsp;</p> تولید رسوب, حفاظت خاک, عامل پوشش گیاهی, مدلسازی فرسایش, معادله جهانی فرسایش خاک Sediment yield, Soil conservation, Vegetation cover, Erosion modeling, Universal Soil Loss Equation. 221 234 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1143-2&slc_lang=fa&sid=1 H. Talebikhiavi حسین طالبی خیاوی Hossein.talebikhiavi@gmail.com No Tarbiat Modares University, Noor 1. گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت‌ مدرس M. Zabihi محسن ذبیحی mohsen_zabihi69@yahoo.com No Tarbiat Modares University, Noor 2. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت‌ مدرس R. Mostafazadeh رئوف مصطفی‌زاده raoofmostafazadeh@yahoo.com Yes Uiveristy of Mohaghegh Ardabili 3. گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی