fa شبیه‌سازی حرکت فلوراید در یک خاک آهکی با استفاده از مدل HYDRUS-1D عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>حرکت فلوراید به سمت آب‌های زیر‌زمینی و مصرف آب‌های زیر‌زمینی با مقادیر زیاد فلوراید، سلامت میلیون‌ها نفر از مردم در نقاط مختلف دنیا را به مخاطره انداخته است. لذا این مطالعه با هدف بررسی حرکت فلوراید و شبیه‌سازی آن با استفاده از مدل HYDRUS-1D در یک خاک آهکی در اصفهان انجام شد. این پژوهش در لایسیمترهایی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. تیمارهای اعمال شده شامل دو غلظت 318 و mg kg- 635 فلوراید بود. برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی و غلظت فلوراید محلول و کل خاک در طول دوره آزمایش، اندازه‌گیری شد. نتایج این پژوهش نشان‌دهنده حرکت فلوراید در نیم‌رخ خاک آهکی منطقه بود که علت آن را می‌توان به pH زیاد خاک و نیروی دافعه حاصل از بارهای منفی رس‌ها نسبت داد. حداکثر عمق انتقال فلوراید 40 سانتی‌متری بود ولی بیشترین غلظت آن، در 10 سانتی‌متر اول خاک مشاهده شد. مقادیر ضرایب همبستگی بین غلظت فلوراید محلول اندازه‌گیری و شبیه‌سازی شده در سطح یک درصد معنی‌دار بود و تفاوت میزان t-value در مقایسه با t جدول معنی‌دار نبود که نشان‌دهنده پیش‌بینی قابل قبول غلظت فلوراید محلول به‌وسیله مدل می‌باشد.</p> <p>Transport of fluoride and consumption of groundwater with excess fluoride concentrations poses a health threat to millions of people around the world. The objective of this study was to simulate transport of fluoride (F) using HYDRUS-1D model. The study was conducted in lysimeters at Lavark research station site in Isfahan. The treatments consisted of two concentrations of F (157 and 315 mg kg-1). The duration of the study was 125 days. Some of soil physical and chemical properties, soluble F and total F concentration were determined during the study. The results showed the transport of F in calcareous soil profiles. This may be due to the high pH and desorption of F ion as a result of repulsion by the more negatively charged soil surfaces. The highest concentration of total F and water soluble F were observed in the 10 cm surface soil layer. The concentration of F decreased with increased soil depth. The correlation coefficient was significant between the water soluble fluoride and the total fluoride (1% level). Also, the difference between the observed t- value and a critical value on the t distribution is statistically insignificant. It showed that the model simulated successfully water soluble F concentration in the soil profile.</p> فلوراید, مدل, HYDRUS-1D , خاک آهکی Fluoride, model, HYDRUS-1D, calcareous soil. 205 216 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-132&slc_lang=fa&sid=1 E. Chavoshi الهام چاوشی chavoshie@yahoo.com Yes 1. Dept. of Soil Sci., Collage of Agric., Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad Univ., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان) M. Afyuni مجید افیونی No 2. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf., Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. A. Hajabbasi محمدعلی حاج عباسی No 2. Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf., Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان