fa کاهش خطر آبشویی فلز-کلات به آب‌های زیرزمینی در خاک‌های آلوده به سرب با استفاده از Festuca ovina L. عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>مطالعه حاضر جهت افزایش کارایی گیاه استخراجی گونه Festuca ovina L. در خاک‌های آلوده به سرب با استفاده از EDTA (غلظت صفر، 5/1، 3، 5/1+5/1، 3+3و 6 میلی‌مول در کیلوگرم)، تعیین بهترین زمان برداشت گیاه به‌منظور افزایش جذب سرب و شیوه کاربرد EDTA جهت کاهش خطر آبشویی سرب انجام شد. نتایج نشان داد که در تیمار 3 میلی‌مول حداکثر میزان برداشت سرب صورت گرفت. بنابراین در مرحله دوم، تیمار 3 میلی‌مول در کیلوگرم جهت ارزیابی بهترین زمان برداشت گیاه در دوره‌های زمانی 15 ، 30 و 45 روز استفاده شد. نتایج نشان داد که با گذشت زمان، غلظت سرب در بافت‌های گیاهی افزایش داشت و بهترین زمان جهت حداکثر جذب سرب 60 روز پس از اولین برداشت است. در گام سوم جهت کاهش آبشویی سرب-کلات، غلظت 3 میلی‌مول در کیلوگرم EDTA در پنج روش یکبار، دوبار، سه‌بار، چهار بار و پنج ‌بار متوالی به خاک اضافه شد. نتایج نشان داد در روش پنج‌بار، میزان سرب خاک حداقل و در اندام‌های گیاهی حداکثر بود و بین غلظت فلز در اندام‌های گیاهی بین روش سه‌بار، چهار‌بار و پنج بار تفاوت معنی‌داری وجود نداشت (5%P<). به‌طورکلی، حد بهینه گیاه‌ استخراجی F. ovina L. و کاهش آبشویی سرب در غلظت 3 میلی‌مول در کیلوگرم EDTA، در کاربرد به روش پنج‌بار و برداشت گیاه در انتهای رشد به‌دست آمد.</p> <p>The present study was conducted to increase phytoextraction efficiency of Festuca ovina L. in lead contaminated soil in the EDTA-assisted (0, 1.5, 3, 1.5+1.5, 3+3, 6 mmol kg&minus;1), assess the best time of plant harvesting to increase Pb uptake and method of EDTA application to reduce Pb leaching risk. The results revealed that the greatest Pb uptake was observed in 3EDTA treatment. Therefore, 3mmolkg-1 was used in the second step for assessing harvest time for 15, 30 and 45 days. Results showed that the concentration of Pb in plant tissues was increased with the passage of time and the best harvest time to achieve maximum removal of Pb was 60 days of the first harvest. In the third step to reduce leaching of Pb-chelate, 3mmolkg-1 EDTA in five ways of single, double, triple, quadruplet, quintuplet were added to the soil. The results indicated that under quintuplet application, Pb content reached its minimum concentration in the soil and in the plant organs, the Pb concentration was maximum and metal concentration in the plant organs did not vary significantly when triple, quadruplet and quintuplet dosages were added (p<5%). Overall, optimum phytoextraction of F. ovina L. and Pb leaching reduction were achieved when 3mmol kg&minus;1 EDTA was added in quintuplet dosage and the plant was harvested at the end of growth stage.</p> Festuca ovina L., خطر آبشویی, سرب,آلودگی محیط زیست,EDTA Festuca ovina L, Leaching risk, Lead, Environmental pollution, EDTA. 163 175 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-129&slc_lang=fa&sid=1 M. Ebrahimi مهدیه ابراهیمی maebrahimi2007@uoz.ac.ir Yes 1. Dept., of Range and Watershed Management, College of Water and Soil,Univ. of Zabol, Zabol, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل M. Jafari محمد جعفری No 2. Dept., of Rehabilitation of Arid and Mountainous Regions, Faculty of Natur. Resour., Univ. of Tehran, Karaj, Iran. گروه احیا، مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران E. rouhimoghaddam عین‌الله روحی‌مقدم No 1. Dept., of Range and Watershed Management, College of Water and Soil,Univ. of Zabol, Zabol, Iran. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل