fa تأثیر سه گونه گیاهی شورروی بر برخی ویژگی‌های خاک و شکل‌های مختلف پتاسیم در خاک‌های تحت تأثیر نمک عمومی Ggeneral پژوهشي Research پتاسیم از کاتیون‌های مهم در خاک‌های شور مناطق خشک بوده که مقدار، توزیع و قابلیت استفاده آن می‌تواند تحت تأثیر گیاهان بومی این خاک‌ها قرار گیرد. جهت بررسی تأثیر گونه‌های گیاهی شورروی بر شکل‌های مختلف پتاسیم در منطقه کرسیا واقع در غرب داراب (استان فارس)، سه گونه گیاهی غالب شامل Juncus gerardi با نام محلی سازوی شور، Halocnemum strobilaceum با نام محلی باتلاقی شور و Salsola rigida با نام محلی خریت انتخاب گردید و از خاک زیر گیاه و بین گیاه در دو عمق 15-0 (سطحی) و 30-15 (زیرسطحی) سانتی‌متری در سه تکرار نمونه‌برداری انجام شد. ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک‌ها شامل بافت، ماده آلی، کربنات کلسیم، پ‌- هاش، ظرفیت تبادل کاتیونی، درصد رطوبت اشباع و قابلیت هدایت الکتریکی و شکل‌های مختلف پتاسیم شامل پتاسیم محلول، تبادلی و غیرتبادلی اندازه‌گیری گردید. نتایج نشان داد که مقدار ماده آلی، ظرفیت تبادل کاتیونی، پ-‌ هاش و قابلیت هدایت الکتریکی خاک تحت تأثیر گونه گیاهی قرار می‌گیرد. گونه Juncus gerardi سبب افزایش پتاسیم تبادلی و کاهش پتاسیم محلول در خاک شد اما تأثیری بر مقدار پتاسیم غیرتبادلی و قابل استخراج با اسید نیتریک نداشت. گونه Halocnemum strobilaceum سبب افزایش معنی‌دار پتاسیم محلول، تبادلی و قابل استخراج با اسید نیتریک در خاک سطحی و زیرسطحی نسبت به خاک بین گیاه گردید که این می‌تواند در نتیجه جذب گیاهی این عنصر از خاک‌های عمقی و همچنین انتقال آن همراه آب از خاک‌های بین گیاه به سمت ریشه باشد. گونه Salsola rigida هیچ تأثیری بر وضعیت پتاسیم خاک نداشت. به‌طور کلی خاک‌های بین گیاهان دارای پتاسیم محلول و تبادلی بیشتر در افق سطحی نسبت به افق زیرسطحی بودند. سه گونه گیاهی مطالعه شده دارای تفاوت در الگوی رشد و توسعه، جذب و دفع املاح محلول و پتاسیم، مورد استفاده قرار گرفتن توسط دام، مقدار ماده آلی قابل برگشت به خاک، ذخیره املاح محلول و پتاسیم در بافت‌های خود و جذب شدید آب از خاک و در نتیجه پخشیدگی آب و پتاسیم محلول از خاک‌های دور از خاک‌ریشه به سمت ریشه بوده و می‌توانند تأثیرات مختلفی بر توزیع پتاسیم در خاک‌ها داشته باشند. گیاه Juncus gerardi با توجه به تأثیری که در کاهش شدید شوری و پتاسیم محلول و افزایش پتاسیم تبادلی دارد می‌تواند به‌عنوان گونه مناسب جهت اصلاح این خاک‌ها توصیه شود. Potassium (K) is an important cation in saline soils of arid lands, and its content, distribution and availability may be affected by native plants. To study the effect of halophyte species on different K forms in Korsia region located in western Darab (Fars province), three dominant halophyte species including Juncus gerardi, Halocnemum strobilaceum, and Salsola rigida were selected. Sampling was done from soils in canopy and between plants at the depth of 0-15 (surface) and 15-30 cm (subsurface) in triplicate. Soil physical and chemical properties including soil texture, organic matter, calcium carbonate, pH, cation exchange capacity, saturation percentage and electrical conductivity and different K forms including soluble, exchangeable and non-exchangeable were determined. Results indicated that organic matter, CEC, pH, and EC were affected by plant species. Juncus gerardi increased exchangeable K and decreased soluble K, but it had no effect on non-exchangeable and HNO3-extractable K. Halocnemum strobilaceum significantly increased soluble, exchangeable and HNO3-extractable K in surface and subsurface soils rather than soils between plants. This finding may be due to K uptake by plants from subsoils and also transfer of soluble K from soils between plants to roots. Salsola rigida had no effect on K status. Generally, soils between plants had more soluble and exchangeable K in surface than subsurface horizon. The studied halophyte species showed differences in growth and development pattern, soluble salts and K absorption and secretion, grazing by livestock, returned organic matter to soil, soluble salts and K reserves in their organs, and water uptake and thereby water and K diffusion from soil far from rhizosphere to roots, which may have different effects on K distribution in soils. Juncus gerardi, as regards effects on decreasing salinity and soluble K and increasing exchangeable K, may be recommended as a suitable species for remediation of the studied soils. Juncus gerardi, Salsola rigida, Halocnemum strobilaceum, داراب, کانی‌شناسی Juncus gerardi, Halocnemum strobilaceum, Salsola rigida, Darab, Mineralogy. 1 10 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-112&slc_lang=fa&sid=1 M. Najafi-Ghiri مهدی نجفی قیری mnajafighiri@yahoo.com Yes Dept. of Watershed and Range Management, College of Agric. and Natural Resour. of Darab, Shiraz Univ., Shiraz, بخش مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز A. R. Mahmoodi علیرضا محمودی No Dept. of Watershed and Range Management, College of Agric. and Natural Resour. of Darab, Shiraz Univ., Shiraz, بخش مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز S. Askari شاهرخ عسکری No Dept. of Watershed and Range Management, College of Agric. and Natural Resour. of Darab, Shiraz Univ., Shiraz, بخش مرتع و آبخیزداری دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب، دانشگاه شیراز