fa اثر تغییر کاربری زمین بر کیفیت فیزیکی خاک در منطقه گیلان‌غرب عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کیفیت خاک، به‌صورت توانایی یک خاک در انجام وظایف آن، به‌عنوان بخشی اساسی از زیستگاه بشری، تعریف می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شود. در این پژوهش، اثرات تغییر کاربری اراضی (تبدیل اراضی جنگلی به زمین</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های کشاورزی) بر کیفیت فیزیکی خاک، در منطقه گیلان</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">غرب مورد مطالعه قرار گرفت. برای انجام این تحقیق، نمونه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های خاک از لایه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های سطحی و تحت</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">الارضی دو نوع کاربری و از دو موقعیت قله و شانه شیب حوضه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های میاندار و ویژنان برداشت شد. ویژگی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های فیزیکی خاک، از قبیل بافت خاک و توزیع اندازه ذرات، هدایت هیدرولیکی اشباع خاک، جرم مخصوص ظاهری، میانگین وزنی قطر خاکدانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها، ظرفیت نگهداری رطوبت و درصد کربن آلی خاک اندازه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیری شدند. نتایج نشان داد که تغییر کاربری مناطق جنگلی به اراضی کشاورزی، موجب کاهش شدید درصد ماده آلی خاک (به‌میزان 52 درصد) و افزایش درصد سیلت، شن و جرم مخصوص ظاهری خاک می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شود، همچنین جنگل</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">تراشی موجب کاهش میانگین وزنی قطر خاکدانه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها (از 39/0 به 14/0 میلی‌متر در حوضه میاندار)، کاهش میزان رس، کاهش تخلخل و به‌دنبال آن کاهش ظرفیت نگهداری رطوبت و کاهش هدایت هیدرولیکی اشباع خاک (از 34/10 به 86/1 سانتی‌متر در ساعت) شده</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> است. به‌طورکلی، نتایج ثابت می‌کند که تغییر کاربری اراضی جنگلی به کشاورزی، سبب کاهش شدید کیفیت فیزیکی خاک و قابلیت تولید آن می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">شود.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The soil quality is defined as the ability of soil to function as an essential part of the human habitat. In this study, the effects of land use change (conversion of forest lands into agricultural lands) on the soil physical quality were studied in the Gilan-e-Gharb region. For this study, soil samples were collected from surface and subsurface layers of both land uses, and the peak and shoulder slope positions, in Miandar and Vidjanan catchments. Soil physical properties such as soil texture and particle size distribution, soil hydraulic conductivity, bulk density, mean weight diameter of aggregates, water holding capacity, and the soil organic carbon content were measured. The results showed that land use change of the forest to agricultural lands resulted in a sharp decline in the soil organic matter (52%) and an increase in silt and sand percentage and soil bulk density<span dir="RTL">.</span> Also, deforestation decreased the mean weight diameter of aggregates (from 0.39 to 0.14 mm in Miandar) and clay percent. &nbsp;It caused a reduction in the total porosity followed by a decrease of soil water holding capacity, and a decrease in the saturated hydraulic conductivity (from 10.34 to 1.86 cm/h), as well. In general, the results proved that the land use change from forest to agriculture severely decreased soil physical quality and its productivity.<span dir="RTL"></span></div> کاربری اراضی, جنگل‌تراشی, کیفیت فیزیکی خاک Land use, Deforestation, Soil physical quality 41 51 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1263-1&slc_lang=fa&sid=1 A. Ashraf Amirinejad علی اشرف علی اشرف امیری نژاد aliamirinejad@yahoo.co.uk No 1. Department of Soil Science, College of Agriculture, Razi University, Kermanshah, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی S. Ghotbi ستاره قطبی setarehghotbi68@yahoo.com Yes 1. Department of Soil Science, College of Agriculture, Razi University, Kermanshah, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی