fa مقایسه الگوریتم‌های فرا ابتکاری برای بهره‌برداری بهینه از سیستم دو مخزنی گلستان و وشمگیر عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">یکی از مهم‌ترین مسائل در زمینه مدیریت منابع آب، مساله بهره‌برداری بهینه از مخازن سدها است. در چند دهه اخیر بهره‌برداری بهینه از سدها از موضوعات قابل توجه برنامه‌ریزان منابع آب در کشور بوده است. هدف از انجام این تحقیق بهینه‌سازی رهاسازی از مخازن گلستان و وشمگیر به‌منظور تأمین نیاز پایین‌دست با استفاده از الگوریتم‌های مورچگان نخبه، بیشینه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">&ndash;</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ینه، مورچگان رتبه‌بندی شده و الگوریتم ازدحام ذرات و مقایسه کارایی هریک از این الگوریتم</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها با یکدیگر است. متغیر تصمیم در نظر گرفته شده میزان رهاسازی از مخازن دو سد فوق بوده است. نتایج نشان داد، همه الگوریتم‌ها توانسته‌اند مقدار رهاسازی را به شکل بسیار خوبی بهینه کنند. ولی الگوریتم مورچگان نخبه با مقدار تابع هدف 6407/0 توانسته است مقدار رهاسازی‌ها را در هر دو سد با دقت بسیار خوبی تخمین بزند. همچنین الگوریتم ازدحام ذرات نیز با مقدار تابع هدف 275/1 در رهاسازی مقادیر رهاسازی از دقت خوبی برخوردار بوده است. الگوریتم مورچگان رتبه‌بندی شده با مقدارتابع هدف 924/18 و سپس الگوریتم مورچگان بیشینه و کمینه با مقدار تابع هدف 431/26 به‌ترتیب در رتبه‌های بعدی عملکرد بهینه‌سازی مقادیر رهاسازی از سدهای گلستان و وشمگیر قرار دارند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">One of the most important issues in the field of optimizing water resources management is the optimal utilization of the dam reservoirs. In the recent decades, the optimal operation of dams has been one of the most interesting issues considered by water resources planners in the country. Due to the complexities of the typical optimization methods, employing an evolutionary algorithm is regarded here. One of the most significant algorithms is the ant colony algorithm. So the aim of this study is to optimize the delivery of Golestan and Voshmgir reservoirs to meet the needs of the down lands using the elite ant colony algorithm, maximum &ndash; minimum ants, ranked ants, and particle swarm algorithms, and to compare the performance of these algorithms with each other. The considered decision variable was the release of the reservoirs in the above- mentioned dams. In this study, the data over a 5-year period, from 2006-2007 to 2011-2012, was used for modeling. The results showed that all algorithms could optimize the release amount optimally; however, the elite ant algorithm with the objective function value of 0.6407 estimated the release values with great accuracy in both dams. Also, the particle swarm algorithm with 1.275 of the objective function value was well-matched with the release values.&nbsp; The ranked ant algorithm with 18.924 and Max-Min ant with 26.431 of the objective function valuewere, respectively, at the next levels of performance optimization of the release values from Golestan and Voshgar dams.</div> الگوریتم مورچگان, رهاسازی بهینه, سیستم چند مخزنه, الگوریتم ازدحام ذرات Ant colony Algorithms, Optimal Operation, Multi – Reservoir System, Particle Swarm Algorithm. 291 303 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3335-1&slc_lang=fa&sid=1 O. Mohammadrezapour ام البنی محمدرضاپور nmohammadrezapour@yahoo.com Yes 1. Dept. of Water Eng., Faculty of Water and Soil, Univ. of Zabol, Zabol, Iran. 1. گروه مهندسی آب، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل M. J. Zeynali محمد جواد زینلی mj.zeynali1@gmail.com No 2. Dept. of Water Eng., Faculty of Agric., Univ. of Birjand, Birjand, Iran. 2. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بیرجند