Journal of Water and Soil Science
علوم آب و خاک
jwss
Agriculture
http://jstnar.iut.ac.ir
0
user
2476-3594
2476-5554
10.47176/jwss
fa
jalali
1396
8
1
gregorian
2017
11
1
21
3
online
1
fulltext
fa
ارتباط آهن قابلجذب با شکلهای شیمیایی آن در برخی خاکهای آهکی استان آذربایجان شرقی
Relationship Between Available Fe and its Chemical Fractions in Some Calcareous Soils of East Azarbaijan Province
عمومی
Ggeneral
پژوهشي
Research
<p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">در این تحقیق آهن قابل جذب خاک در 21 نمونه خاک آهکی سطحی (0-30 سانتیمتر) از استان آذربایجان شرقی با پنج روش مختلف شامل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AB-DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AC-EDTA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، هیدروکسیل آمین، اگزالات آمونیوم مرجع و اگزالات آمونیوم سریع اندازهگیری شد. شکلهای شیمیایی آهن نیز با روش اصلاح شده سینگ و همکاران تعیین شد. بر طبق نتایج حاصله بیشترین مقدار آهن استخراج شده با روش اگزالات آمونیوم سریع (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">mg kg</span></span></span></strong><strong><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">-1</span></span></span></sup></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> 03/856) و کمترین آن با روش </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AC-EDTA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">mg kg</span></span></span></strong><strong><sup><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">-1</span></span></span></sup></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">46/4) حاصل گردید. روش عصاره</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">‎</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گیری با اگزالات آمونیوم سریع علاوه بر اکسیدهای آهن بیشکل (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-AFeox</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) دیگر شکلهای آهن مانند شکلهای تبادلی </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(Fe-Ex)</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، آلی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-Om</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، پیوسته به اکسیدهای بلورین (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-CFeox</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و باقیمانده (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-Res</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) را نیز عصارهگیری کرد. عصارهگیر هیدروکسیل آمین در مقایسه با سایر عصارهگیرها آهن را بیشتر از منبع اکسیدهای بیشکل استخراج کرد. نتایج تحلیل رگرسیونی نشان داد که شکلهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-Ex</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-AFeox</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-Res</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بیشترین و شکلهای کربناتی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">Fe-Car</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و پیوسته به اکسیدهای منگنز </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">(Fe-Mnox)</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> کمترین سهم را در آهن عصاره گیری شده با عصارهگیرهای </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">AB-DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:9.0pt;">DTPA</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در خاکهای مورد مطالعه داشتند. با توجه به روابط آماری احتمالا شکل کربناتی آهن، منبع بالقوهای برای آهن قابلجذب در خاکهای آهکی نیست. ظاهراً محتوای کربن آلی و ظرفیت تبادل کاتیونی مؤثرترین ویژگیهای خاک هستند که فراهمی آهن قابلجذب گیاه در خاکهای مطالعه شده را پیشبینی میکنند.</span></span></strong><br>
</p>
<p style="text-align: justify;">In this research available iron was measured in 21 calcareous surface soil samples (0-30 cm) by five methods including DTPA, AB-DTPA, AC-EDTA, hydroxylamine, reference ammonium oxalate and rapid ammonium oxalate. Fe fractions were also determined by the modified sequential extraction procedures introduced by Singh et al. According to results, rapid ammonium oxalate and AC-EDTA methods extracted the maximum (856.03 mg.kg<sup>-1</sup>) and minimum (4.46 mg.kg<sup>-1</sup>) amounts of Fe, respectively. Rapid ammonium oxalate extraction method, in addition to Fe-Afeox, extracted other fractions of iron such as Fe-Ex, Fe-Om, Fe-CFeox and Fe-Res. Hydroxylamine method compared to other methods, ectracted Fe mostly from the amorphous oxides source. Regression analysis indicates that Fe-Ex, Fe-AFeox and Fe-Res fractions have major and Fe-Car and Fe-Mnox have minor role in releasing available Fe (with AB-DTPA and DTPA) in the studied soil. According to the statistical relationships, carbonates associated Fe, does not seem a potential source of available Fe in calcareous soils. Organic carbon content and cation exchange capacity of the soils appear the two most influential soil properties that predict available Fe in the studied soils.<br>
</p>
آهن قابلجذب, شکلهای آهن, عصارهگیری دنبالهای, AB-DTPA ,DTPA
AB-DTPA, available Fe, DTPA, iron fractions, sequential extraction.
69
83
http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2718-1&slc_lang=fa&sid=1
A.
Reyhanitabar
عادل
ریحانی تبار
areyhani@tabrizu.ac.ir