fa بررسی واکنش عدس به آلودگی کادمیوم ناشی از کمپوست زباله شهری و نمک کادمیوم عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>هدف از ‌این مطالعه ارزیابی قابلیت جذب کادمیوم توسط عدس پس ‌از افزودن کمپوست فضولات دامی بود. در‌ این مطالعه گلخانه‌ای دو رقم عدس (زیبا و محلی زابل) در خاک‌هایی با سطوح مختلف کادمیوم از منبع کمپوست کاشته ‌شده و با گیاهانی که در خاک‌های تیمار‌ شده با مقادیر یکسان کلرید کادمیوم یا ترکیبی از آنها کاشته ‌شده بودند مقایسه شدند. سمیت کادمیوم برای گیاهان از طریق بررسی رشد و تجمع کادمیوم در بافت‌ها، همچنین جذب عناصر پرمصرف تعیین گردید. افزودن کادمیوم به‌طور معنی‌داری رشد، وزن و مقدار آب گیاه را کاهش داد. سمیت کادمیوم از طریق کمپوست کمتر از همان مقدار کادمیوم بود که به ‌شکل نمک فلزی محلول به‌ خاک اضافه شده ‌بود. نتایج نشان داد گیاهان مقادیر زیادی کادمیوم در بافت‌هایشان تجمع دادند. همچنین غالب کادمیوم جذب‌ شده در ریشه حفظ شد و ریشه‌ها غلظت کادمیوم بیشتری نسبت به شاخساره داشتند. سمیت کادمیوم برای گیاهان در رقم زیبا به‌طور معنی‌داری نسبت به رقم محلی بیشتر بود. افزودن کادمیوم به خاک به‌خصوص به ‌شکل نمک فلزی غلظت عناصر در شاخساره را کاهش داد و سبب تجمع بیشتر عناصر در ریشه شد. به‌طور‌کلی نتایج این آزمایش نشان‌ داد که منبع و مقدار کادمیوم عوامل مهمی در ارزیابی قابلیت جذب کادمیوم توسط گیاهان است.</p> <p>The aim of this study was to evaluate phytoavailability of cadmium to lentils after the application of composted animal manures. In a greenhouse experiment, two lentil (Lens culinaris) cultivars were grown in the soils applied with different levels of Cd from animal manure compost, and compared with Cd applied as cadmium chloride or their combination. Phytotoxicity of Cd was determined as plant growth, Cd accumulation, and the uptake of macronutrients. Addition of Cd significantly reduced plant growth and plant weight as well as plant water content. Phytotoxicity of Cd applied through manure composts was significantly less than the same rate of Cd amended with soluble CdCl2, suggesting the lower potential hazard of composted manure-applied Cd. Plants accumulated substantial amount of Cd in different plant parts. Most of the Cd taken up was retained in roots, and lentil roots had higher concentrations of Cd than the stem. Phytotoxicity of applied Cd in Ziba was significantly greater than that in Zabol cultivar. Cadmium addition especially as metal salt reduced nutrient concentrations in the shoot, and caused more nutrient accumulation in roots, probably due to the inhibition of their translocation to plant shoots. The results of this experiment point to the fact that the Cd source and loading rate are important factors in evaluation of Cd phytoavailability.</p> زباله, فلزات سنگین, عناصر غذایی, کشت گلدانی Waste, Heavy metals, Nutrients, Pot culture. 349 359 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-110&slc_lang=fa&sid=1 M. R. Asgharipour محمد‌رضا اصغری‌پور m_asgharipour@uoz.ac.ir Yes Dept. of Agronomy, College of Agric., Univ. of Zabol, Zabol, Iran. گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل B. Rahmanian Koshki بنفشه رحمانیان کوشکی No Dept. of Agronomy, College of Agric., Univ. of Zabol, Zabol, Iran. گروه زراعت دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل