fa بررسی اثرات تلقیح قارچ اندوفایت Piriformospora indica و باکتری Pseudomonas putid بر رشد و جذب عناصر گندم در شرایط کمبود روی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>کمبود عنصر روی یکی از مهم‌ترین تنش‌های عناصر غذایی است که به‌طور گسترده‌ای بر تولید غلات و به‌ویژه گندم تأثیر می‌گذارد. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر دو گروه از ریزموجودات مفید و محرک رشد گیاه شامل: دو سطح قارچ اندوفایت indica Piriformospora (E: عدم تلقیح و E: تلقیح‌یافته) و دو سطح باکتری Pseudomonas putida (B: عدم تلقیح و B: تلقیح‌یافته) در بهبود رشد و وضعیت تغذیه‌ای گیاه گندم رقم نیک‌نژاد در شرایط بدون مصرف روی (Zn) و مصرف دو میکرومولار روی (Zn) از منبع سولفات روی صورت گرفت. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در شرایط گلخانه و با استفاده از بستر کشت مخلوط شن و پرلیت (v/v 2:1) در سال 1391 اجرا شد. نتایج نشان داد که تلقیح گیاهان با P. putida، موجب افزایش وزن خشک شاخساره در هر دو سطح روی و وزن خشک ریشه در شرایط عدم کاربرد این عنصر شد. تلقیح باکتری P. putida با گیاهان در هر دو سطح عنصر روی نسبت به تیمار عدم تلقیح، غلظت آهن را کاهش داد ولی تلقیح قارچ اندوفایت P. indica با گیاهان در شرایط کاربرد روی، غلظت آهن را افزایش داد و در شرایط عدم کاربرد روی فاقد تأثیر معنی‌داری بر آن بود. گیاهان دارای تلقیح انفرادی P. indica، در هر دو سطح عنصر روی از بیشترین میزان غلظت فسفر و روی و کلروفیل a و b برخوردار بودند. این در حالی بود که تلقیح انفرادی P. putida، موجب کاهش غلظت فسفر در هر دو سطح عنصر روی و کاهش غلظت روی و میزان کلروفیل a و b در شرایط کاربرد این عنصر شد. نتایج این تحقیق نشان داد که با وجود اثر منفی باکتری P. putida بر جذب عناصر، تلقیح باکتری P. putida و قارچ اندوفایت P. indica نقش مؤثری در تحریک رشد گیاه گندم در شرایط کمبود عنصر روی ایفا می‌نمایند.</p> <p>Zinc deficiency is the most widespread micronutrient disorder in the production of wheat (Triticum aestivum L.) and other cereal crops. An experiment was conducted in greenhouse, in 2013, using the sterile sand-perlite (2:1 v/v), to study the effects of two beneficial microorganisms on growth and nutritional status of wheat (Nicknejad cultivar). The study was arranged as factorial in a completely randomized design with three replications. The experimental factors consisted of Piriformospora indica (E0: Uninoculated E1: Inoculated), Pseudomonas putida (E0: Uninoculated E1: Inoculated) and Zinc (Zn0: 0 Zn1: 2&micro;M ZnSO4 ). The results showed that inoculation by P. putida increased shoot dry weight at both levels of zinc, but this increase was observed for root dry weight only without zinc application. The iron concentration of shoot was decreased as a result of inoculation by P. putida at both levels of zinc. However, P. indica inoculation increased iron concentration in zinc application, but had no significant effect without zinc application. At both levels of zinc, the highest P, Zn, chlorophyll a and b concentrations were achieved by inoculation with P. indica. Inoculation by P. putida reduced P concentration at both levels of zinc but it reduced Zn, chlorophyll a and b concentrations only with zinc application. The results of this research showed that despite negative effect of P. putida on nutrient uptake, inoculation by P. putida and/or P. indica plays an important role in the promotion of wheat growth in zinc deficiency conditions.</p> گندم, کمبود روی, کلروفیل, عناصر غذایی, ریزموجودات Wheat, Zinc deficiency, Chlorophyll, Nutrient, Microorganisms. 191 204 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-97&slc_lang=fa&sid=1 V. Jahandideh Mahjen Abadi وحیدالله جهاندیده مهجن‌آبادی vahid.jahandideh67@gmail.com Yes Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Sepehri مژگان سپهری No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A.H. Khoshgoftarmanesh امیرحسین خوشگفتارمنش No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان H. R. Eshghizadeh حمیدرضا عشقی‌زاده No Dept. of Agron. and Plant Breed. College of Agric., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان D. Rahmani Iranshahi داود رحمانی ایرانشاهی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان