fa اثرات کاربرد نیتروژن و سایکوسل بر آلودگی نیتراتی خاک و صفات زراعی برنج رقم طارم هاشمی (Oryza sativa L.) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>امروزه به‌دلیل نقش مؤثر کودهای نیتروژن‌دار روی رشد، عملکرد و کیفیت محصولات، کشاورزان به مصرف بی‌رویه کودهای نیتراتی روی آورده‌اند. به‌منظور بررسی اثرات سطوح مختلف نیتروژن و سایکوسل بر آلودگی نیتراتی خاک و صفات زراعی برنج رقم طارم هاشمی، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در سال 1389 در مزرعه تحقیقاتی واقع در شهرستان ساری اجرا شد. سطوح مختلف کود نیتروژن به فرم نیترات آمونیوم به‌عنوان عامل اصلی و مقادیر مختلف سایکوسل در هکتار به‌عنوان عامل فرعی درنظر گرفته شد. نتایج نشان داد که حداقل و حداکثر ارتفاع بوته و حرکت خمش میان گره چهارم به‌ترتیب در تیمار عدم کاربرد (شاهد) و کاربرد 150 کیلوگرم نیتروژن در هکتار حاصل شد. بیشترین درصد خوشه‌چه پر شده، عملکرد دانه و شاخص برداشت با کاربرد 100 کیلوگرم در هکتار کود نیتروژن به‌دست آمد. همچنین نتایج آزمایش نشان داد با کاربرد کود نیتروژن تا میزان 150 کیلوگرم در هکتار میزان تجمع نیترات خاک به‌نسبت 7/44 درصد افزایش یافت. با مصرف سایکوسل ارتفاع بوته و طول خوشه کاهش ولی تعداد پنجه در بوته، درصد خوشه‌چه پر در خوشه و عملکرد دانه افزایش یافت.</p> <p>Nowadays, due to the effective role of nitrogen fertilizer in growth, yield and crop quality, farmers apply large amount of chemical fertilizers. High application of nitrogen fertilizers has caused soil and water pollution and environmental dangers, higher nitrate accumulation in plant, and different disease risks in human and livestock. In order to investigate the effects of nitrogen and cycocel application effects on soil nitrate pollution and agronomic traits of rice, an experiment was arranged in split plot based on a completely randomized block design with three replicates at Sari region (north of Iran) in 2010. The main factor was nitrogen in four levels and cycocel was considered as a sub factor in three levels. Results showed that maximum and minimum plant height and fourth internodes bending moment were obtained in 0 and 150 kg N ha-1, respectively. Higher filled spikelet percentage per panicle, grain yield and harvest index were obtained in 100 kg N ha-1 application. Application of N up to 150 kg N ha-1 increased soil nitrate by 44.7 percent. As cycocel application decreased, the plant height and panicle length were reduced, but tiller number per plant, filled spikelet percentage per panicle, and grain yield were increased.</p> سایکوسل, آلودگی نیترات, عملکرد دانه, Oryza sativa L. Rice, Nitrogen, Cycocel, Nitrate pollution, Grain yield. 141 150 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-93&slc_lang=fa&sid=1 M. Rezvani محمد رضوانی No Dept. of Environ. Sci., Payame Noor Univ. of East Tehran, Tehran, Iran. گروه محیط زیست دانشگاه پیام نور مرکز تهران شرق M. Shafiezadeh محمد شفیعی‌زاده shafiezadeh_m@yahoo.com Yes Dept. of Environ. Sci., College of Natur. Resour. Eng., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه محیط زیست دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان