fa به‌کارگیری فرایند تحلیل سلسله مراتبی در مدیریت منابع حوزه آبخیز (مطالعه موردی: حوزه آبخیز نهرین طبس) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">امروزه کاربری نامناسب اراضی و تخریب منابع طبیعی باعث افزایش سیل، فرسایش خاک و غیره شده است .در چنین شرایطی باید با برنامه‌ریزی منسجم در منابع طبیعی با هدف کنترل، احیاء و حفاظت از این منابع اقدام نمود، که مدیریت منابع جامع حوزه آبخیز چنین اهدافی را برآورده خواهد کرد. مدیریت جامع آبخیز، مدیریتی هماهنگ و موزون بر سیستم‌های فیزیکی، بیولوژیکی و اجتماعی و اقتصادی بوده و شرایطی فراهم می‌سازد که ضمن تأمین منافع جامعه، تأثیر منفی بر منابع به حداقل می‌رسد. در این تحقیق در راستای اهداف مدیریت منابع به بررسی و ارزیابی آثار معیارهای فیزیکی، اقتصادی و اکولوژیکی برروی تغییرات وضعیت پوشش گیاهی با تأکید بر رفع مشکلات سیل و فرسایش در حوزه آبخیز نهرین طبس به مساحت 8/18 هزار هکتار توسط چهار فعالیت مدیریتی (مدیریت چرایی، بوته‌کاری، بذرکاری و کپه‌کاری) پرداخته شده است. در این پژوهش به‌منظور ارزیابی پیامدهای اقتصادی، اکولوژیک و فیزیکی به‌ترتیب از شاخص‌های هزینه و درآمد ناخالص، شاخص پوشش گیاهی وزندهی شده و میزان حجم رواناب و سیل، استفاده و سپس براساس نظرات کارشناسی اقدام به ارزیابی گزینه‌ها از طریق ماتریس مقایسه زوجی گردید و درنهایت اولویت‌بندی سناریوها با به‌کارگیری تکنیک تحلیل سلسله مراتبی انجام گرفت. نتایج نشان داد که معیار اقتصادی به‌عنوان مهم‌ترین معیار و فعالیت مدیریتی کپه‌کاری و سناریو شماره 16 که شامل کلیه فعالیت‌های مدیریتی بود به‌عنوان گزینه بهینه و برتر تعیین گردیدند.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong><br> &nbsp;</p> <div style="text-align: justify;">Nowadays, inappropriate land use and degradation of natural resources have led to increase of flood, soil erosion etc. In such critical conditions, an integrated planning in natural resource management with the goal of control, reclamation and conservation seems to be necessary and these kinds of purposes can be reached by an integrated watershed management. Comprehensive management of watersheds is a coordinated and harmonic management of physical, biological, social and economic systems, which provides conditions that minimize the negative impact on resources while safeguarding the interests of the community. In this research, in line with the goals of resource management, the impacts and consequences of physical, economic and ecological criteria on vegetation condition changes were evaluated with focus on elimination of flood and soil erosion issues in Nahrein watershed (with the area of 18800 ha located in Tabas). The evaluation was done by considering four management activities: management of grazing, planting, seeding, and sowing. The prioritization of the scenarios was carried out using analytical hierarchy process (AHP) technique. Then, based on the suggestions and comments from relevant experts, the evaluation of available options was done by pairwise comparison matrix method. After calculations, economic criteria was selected as the most important criteria and management activity of sowing and scenario No. 16 were introduced as the most appropriate reform plan and scenario for the study area which is selected based on available criteria</div> مدیریت آبخیز, تصمیم‌گیری چند معیاره, مدیریت بیولوژیک Biologic management, Multi criteria decision making, Watershed management. 29 42 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3076-2&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Keshtkar امیررضا کشتکار keshtkar@ut.ac.ir 000319475328460026547 000319475328460026547 Yes Desert Management Dept., International Desert Research Center (IDRC), University of Tehran 1. گروه آموزشی مدیریت مناطق بیابانی، مرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران H. Shariatmadari حسین شریعتمداری ho_shariat@yahoo.com 000319475328460026548 000319475328460026548 No 1. Dept. of Desert Manage. International Desert Res. Center (IDRC), Tehran Univ., Tehran, Iran. 1. گروه آموزشی مدیریت مناطق بیابانی، مرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران H. R. Naseri حمیدرضا ناصری hrnaseri@ut.ac.ir 000319475328460026549 000319475328460026549 No 1. Dept. of Desert Manage. International Desert Res. Center (IDRC), Tehran Univ., Tehran, Iran. 1. گروه آموزشی مدیریت مناطق بیابانی، مرکز تحقیقات بین المللی بیابان، دانشگاه تهران M. Tazeh مهدی تازه mehditazeh@gmail.com 000319475328460026550 000319475328460026550 No 2. Faculty of Agric. and Natural Resour., Ardakan Univ., Yazd, Iran. 2. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع‌ طبیعی، دانشگاه اردکان