fa تعیین مناسب‌ترین مدل کاهش جذب آب برنج هاشمی رشت (Oryza sativa) در شرایط تنش هم‌زمان شوری و خشکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>پدیده جذب آب توسط ریشه در شرایط تنش هم‌زمان شوری و خشکی در خاک‌های غیراشباع به‌وسیله معادلات ریاضی در سه گروه جمع‌پذیر، ضرب‌پذیر و مفهومی مورد تحلیل و بررسی قرار می‌گیرند. در این تحقیق تلاش شده است که شش تابع کاهش جذب آب ون‌گنوختن (جمع‌پذیر و ضرب‌پذیر)، دیرکسن و آگوستین، ون‌دام و همکاران، اسکگز و همکاران و همایی تحت شرایط اعمال تنش هم‌زمان شوری و خشکی برای برنج رقم هاشمی رشت بررسی شود. به‌این‌منظور، براساس آزمایش‌های صحرایی برنج رقم هاشمی رشت در سال‌ 1386 و 1389، مدل شبیه‌ساز رشد و توسعه گیاه SWAP، به‌ترتیب با ضرایب همبستگی 97/0 و 95/0 واسنجی و اعتبارسنجی شد. پارامترهای مدل‌های کاهش جذب با‌استفاده از سری داده‌های شبیه‌سازی‌شده، از طریق نرم‌افزار آماری SAS تعیین گردید. نتایج بررسی‌ها نشان داد که در شوری‌های پایین مدل جمع‌پذیر ون‌گنوختن و مدل همایی به‌ترتیب با ضریب تبیین 9/8 و 1/9 بهترین شبیه‌سازی را برای کاهش جذب آب ارائه نمودند. در حالی که در شوری‌های بالا، مدل‌های اسکگز و همایی و ضرب‌پذیر ون‌گنوختن بهترین برازش را با نتایج شبیه‌سازی SWAP نشان دادند. به‌طورکلی، به‌منظور پیش‌بینی کاهش جذب آب در شرایط تنش شوری و خشکی برنج رقم هاشمی رشت، مدل همایی از قابلیت بالاتری برخوردار است.</p> <p>Water Uptake by the root under salinity and water Stress in unsaturated soils was investigated through mathematical equations in three Groups of additive, multiplicative and non-consumptive. This study was an effort to assess six water uptake functions of van Genuchten (additive and multiplicative), Dirksen et al., Van Dam et al, Skaggs et al, and Homaee, for Rasht Hashemi rice under salinity and water stress conditions. Based on field observations of Hashemi Rasht rice in 1386 and 1389, crop growth simulation model of SWAP was calibrated and validated with a correlation coefficient of 0.97 and 0.95, respectively. Water Uptake Reduction Models&#39 parameters were determined by the simulated data using SAS statistical software. Results showed that for the anticipated reduction of Water Uptake in rice water and salinity stress conditions for Rasht Hashemi rice, Homaee model is best.</p> برنج رقم هاشمی, تنش خشکی و شوری, مدل‌های کاهش جذب, مدل SWAP Hashemi rice, Water and salinity, Water uptake reduction models, SWAP model. 91 100 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-59&slc_lang=fa&sid=1 M. Navabian مریم نوابیان Navabian@guilan.ac.ir Yes Dept. of Water Eng. College of Agric. Sci., Univ. of Guilan, Guilan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان M. Aghajani محبوبه آقاجانی No Dept. of Water Eng., College of Agric., Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Rezaei مجتبی رضایی No Institute of Rice Res, Iran. موسسه تحقیقات برنج کشور