fa ارزیابی اثرات خشکسالی هواشناسی بر آبخوان‌های کارستی با شرایط توسعه‌یافتگی کارست متفاوت (مطالعه موردی: دو آبخوان کارستی بیستون- پرآو و کوه پاطاق) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آب زیرزمینی یکی از مهم‌ترین منابعی است که از خشکسالی تأثیر می‌پذیرد. آبخوان</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی کارستی از منابع مهم آب زیرزمینی در غرب کشور و استان کرمانشاه هستند. پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثرات خشکسالی هواشناسی در مؤلفه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی هیدرولوژیکی آبخوان</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی کارستی با شرایط توسعه‌یافتگی متفاوت صورت گرفته است. مناطق مورد مطالعه در این تحقیق شامل دو آبخوان کارستی بیستون- پرآو و کوه پاطاق در استان کرمانشاه است. برای انجام این پژوهش از آمار ماهانه بارش و آب‌دهی چشمه‌ها </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ط</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی دوره آماری 20 ساله استفاده شد. در این تحقیق، از شاخص‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SDI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌ترتیب برای بررسی حالات مختلف خشکسالی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی هواشناسی و هیدرولوژیکی استفاده شد. برای تعیین ارتباط خشکسالی هواشناسی با آب زیرزمینی از همبستگی پیرسون و برای تعیین تأخیر زمانی، به بررسی همبستگی بین شرایط زمانی مختلف (بدون تأخیر و تأخیر 1 تا 6 ماه) شاخص </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SDI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسبت به شاخص </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> پرداخته شد. نتایج تعیین ارتباط خشکسالی هواشناسی و آب زیرزمینی نشان داد که این دو در سطح معنی</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دار</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی یک درصد دارای همبستگی هستند. هم</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">چن</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ین نتایج بررسی همبستگی بین شرایط زمانی مختلف (بدون تأخیر و تأخیر 1 تا 6 ماه) شاخص </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SDI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نسبت به شاخص </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان داد که تأخیر زمانی بین وقوع خشکسالی هواشناسی و آب زیرزمینی در مناطق مورد مطالعه بدون تأخیر زمانی یا حداکثر با یک ماه تأخیر رخ داده است. براساس نتایج، مقادیر ضریب همبستگی پیرسون بین شاخص‌های </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SPI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">SDI</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در منطقه بیستون- پرآو بیشتر از منطقه کوه پاطاق است که بیانگر میزان توسعه‌یافتگی کارست منطقه بیستون- پرآو نسبت به کوه پاطاق است.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Groundwater is a major source of drought. Karstic aquifers are important sources of groundwater in the West and Kermanshah province. This study was performed to investigate the effects of the meteorological drought on the karstic aquifer with different conditions of development. The studied areas in this research included two karstic aquifers, Bistoon-Parau and Patagh mountain in Kermanshah province. In this study, we used monthly precipitation and springs discharge during a period of 20 years.&nbsp; Accordingly, the SPI and SDI indices were used to investigate the different states of meteorological and hydrological droughts, respectively. To determine the relationship between meteorological droughts and groundwater, Pearson correlation was used; aalso, to determine the time delay, the correlation between the different time conditions (no delay and delay 1 to 6 months) of the SDI index and the SPI index was investigated. The results of the relationship between the meteorological drought and groundwater showed that both had a significant correlation (p-value: 0.01). Also,&nbsp; based on the results of the correlation between different time conditions (no delay and delay 1 to 6 months) ,the SDI index was compared to the SPI index, showing that the time delay between the occurrence of meteorological drought and groundwater in the studied areas without time delay or a maximum one-month delay had happened. Based on the results, Pearson correlation coefficients between the SPI and SDI indices in the Bistoon-Parav region were more than those of the Patagh mountain region indicating the development of the Bistoon-Parav karst region, as compared with the Patagh Mountain.</div> خشکسالی هیدرولوژیکی, توسعه‌یافتگی کارست, شاخص SPI, شاخص SDI, توده بیستون- پرآو, کوه پاطاق Hydrological drought, Karst development, SPI index, SDI index, Bistoon-Parav mass, Patagh Mountain. 255 266 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1301-11&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Moradi حمید رضا مرادی Yes 1. Dept. of Watershed Manage. Eng., Faculty of Natural Resour., Tarbiat Modares Univ., Noor, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور M. Rahmati محمد رحمتی No 1. Dept. of Watershed Manage. Eng., Faculty of Natural Resour., Tarbiat Modares Univ., Noor, Iran. 1. گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، نور H. Karimi حاجی کریمی No 2. Dept. of Rangeland and Watershed, Faculty of Agric., Ilam Univ., Ilam, Iran. 2. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام