fa تأثیر تنش کم آبی بر ترشح گلومالین توسط قارچ‌های گلومرال همزیست با گیاه ذرت عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">گلومالین گلیکوپروتئینی است که در دیواره هیف و اسپور قارچ‌های راسته گلومرال شناسایی و استخراج شده است. گلومالین روی ذرات خاک رسوب یافته و بعنوان چسب عمل می کند و در نتیجه منجر به خاکدانه‌سازی و پایداری خاکدانه‌ها می‌شود. تنش کم‌آبی با تأثیر بر رابطه همزیستی میکوریزی می‌تواند تولید گلومالین را تحت تأثیر قرار دهد. این تحقیق به صورت آزمایش چند عاملی در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی در چهار تکرار با گیاه ذرت (رقم سینگل کراس704) در شرایط گلخانه اجرا شد. عامل اول سه سطح رطوبتی در خاک شامل: 30-10 درصد (</span></span></strong><strong><span dir="LTR">W0)</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، </span></span></strong><strong><span dir="LTR">55-35</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (</span></span></strong><strong><span dir="LTR">W1)</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و</span></span></strong><strong><span dir="LTR">90-60</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> درصد تخلیه آب قابل استفاده (</span></span></strong><strong><span dir="LTR">W2</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و عامل دوم سه گونه قارچ میکوریز</span></span></strong><strong><span dir="LTR">(Gv) </span></strong>&nbsp;<strong><em><span dir="LTR">Glomus</span></em></strong><strong><span dir="LTR"> <em>versiforme</em></span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></strong><strong><em><span dir="LTR">G</span></em></strong><strong><span dir="LTR">.<em>etunicatum</em> (Ge) <em>G</em>.<em>intraradices</em> (Gi) </span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، و شاهد بدون قارچ بود. در پایان دوره رویشی گیاه، گلومالین ساده استخراج (</span></span></strong><strong><span dir="LTR">EEG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) وگلومالین کل (</span></span></strong><strong><span dir="LTR">TG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) در خاک، به‌روش بردفورد اندازه‌گیری شدند. با کاهش آب خاک، وزن خشک گیاه و درصد کلونیزاسیون ریشه کاهش یافت. نتایج مربوط به اندازه‌گیری </span></span></strong><strong><span dir="LTR">EEG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR">TG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> نشان داد که تنش کم‌آبی به‌طور معنی داری باعث افزایش مقادیر </span></span></strong><strong><span dir="LTR">EEG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR">TG</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> می‌شود. همچنین افزایش معنی‌دار تولید گلومالین در سطح رطوبتی </span></span></strong><strong><span dir="LTR">W2</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در هر سه گونه قارچی نسبت به دو سطح رطوبتی </span></span></strong><strong><span dir="LTR">W0</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و </span></span></strong><strong><span dir="LTR">W1</span></strong><strong><span style="font-family:lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، مشاهده شد؛ به عبارتی با افزایش تنش کم آبی و کاهش درصد کلنیزاسیون، تولید گلومالین در واحد درصد کلنیزاسیون ریشه افزایش یافت.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">Glomalin is a glycoprotein identified in and extracted from cell walls of hyphae and spores of Glomeral fungi. It deposites on soil particles and acts as a glue which leads to the formation and stabilization of soil aggregates. Water deficit stress by affecting mycorrizal symbiosis can alter glomalin production. This study was conducted as a factorial experiment arranged in a completely randomized design (CRD) with four replications using corn (<em>Zea mays</em> L. Single cross 704) under greenhouse conditions. The first factor was three levels of soil moisture including 10-30% (W₀), 35-55% (W₁), 60-90% depletion of available water (W₂) and the second factor was three species of mycorrhizal fungi, <em>Glomus versiforme </em>(Gv), <em>Glomus intraradices</em> (Gi), <em>Glomus etunicatum </em>(Ge) and non mycorrhizal control (NM). At the end of vegetative growth, easily extractable glomalin (EEG) and total glomalin (TG) were measured using the Bradford method after extraction from soil. Shoot and root dry weights and root colonization decreased by declining soil moisture level. Water deficit significantly increased the amount of EEG and TG in soil. Also, a significant increase in glomalin production was observed at W₂ level in all three fungal species compared to the W₀ and W₁ moisture levels. Moreover, by enhancing water deficit stress and decreasing root colonization, glomalin production per unit percent of root colonization was significantly increased.<br> &nbsp;</p> تنش کم‌آبی, دینامیک کربن, ذرت, قارچ‌های گلومرال, گلومالین Carbon dynamics, Corn, Glomeral fungi, Glomalin, Water deficit stress 229 238 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3223-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Rishcefid مرضیه ریش سفید m.ishsefid65@yahoo.com Yes 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز N. Aliasgharzad ناصر علی اصغرزاده No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز M. R. Neyshabouri محمدرضا نیشابوری No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Univ. of Tabriz, Tabriz, Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز