fa اصلاح معادله بیلان حجم برای محاسبه پیشروی جریان آب در جویچه با استفاده از عمق واقعی جریان در مقطع ورودی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>سرعت پیشروی از فاکتورهای مهم در طراحی و شبیه‌سازی سیستم‌های آبیاری سطحی به‌شمار می‌رود. بیلان حجم یک مدل ساده طراحی و مدیریتی سیستم آبیاری سطحی است که بر پایه معادله پیوستگی ایجاد شده است. در گذشته مدل‌های بیلان حجم بر این فرض استوار بود که عمق جریان سطحی در بالادست ثابت و برابر با عمق نرمال می‌باشد که این فرض اولیه امکان بروز خطای معنی‌دار را در محاسبه پیشروی جریان فراهم می‌آورد. در این تحقیق مدل بیلان حجم اصلاح شده برای پیش‌بینی منحنی پیشروی در آبیاری شیاری توسعه یافته است. در مدل پیشنهادی عمق جریان در ابتدای شیار متغیر با زمان و برابر با عمق واقعی جریان در این مقطع در‌نظر گرفته شد. طول پیشروی پیش‌بینی شده توسط روش بیلان حجم کلاسیک، بیلان حجم ترکیبی با اینرسی صفر و مدل اصلاح شده بیلان حجم در تحقیق حاضر با داده‌های مشاهده‌ای به‌دست آمده از سه طول شیار 60، 80 و 90 متری مقایسه گردید. شاخص‌های ارزیابی دقت مدل اصلاح شده را بیشتر از دو مدل دیگر با RMSE به‌ترتیب 26/9، 37/7 و 76/6 نشان می‌دهد. آنالیز حساسیت نشان داد که دبی ورودی بیشترین تأثیر را در مدل داشته و مدل ارائه شده در مقایسه افزایش دبی نسبت به کاهش دبی حساسیت ببیشتری دارد.</p> <p>Advance velocity is an important factor in surface irrigation system design and simulation. Volume balance is a simple model based on continuity equation used in surface irrigation design and management. In the past volume balance models, it is generally assumed that the upstream depth of surface water is constant and equal to normal depth. This initial assumption may cause significant errors in computing advance flow. In this paper, a modified volume balance (MVB) model is developed to predict the advance curve in furrow irrigation. In the suggested method the upstream surface, water depth is actual depth and variable in time. Predicted advance distance of VB, VB-ZI and MVB was compared to the observed data obtained for the three furrow lengths of 60, 80 and 90m. Evaluation indexes indicated that the modified volume balance equation is more accurate than the previous equations by RMSE 9.26, 7.37 and 6.76 respectively. Sensitivity analysis showed that the inlet discharge has the greatest effect on the model and the model is more sensitive to decreasing the discharge amount than to increasing it</p> پیشروی, آبیاری شیاری, بیلان حجم و آنالیز حساسیت Advance, Furrow irrigation, Volume balance and Sensitivity analysis. 251 260 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-49&slc_lang=fa&sid=1 R. Lalehzari رضا لاله ‌زاری lalehzari@hotmail.com Yes Young Res. Club, Khouzestan Sci. and Res. Branch, Islamic Azad University, Ahvaz, Iran گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات خوزستان، باشگاه پژوهشگران جوان، اهواز، ایران S. Boroomand-nasa سعید برومندنسب No Dept. of Water Sci. Eng., Shahid Chamran Univ. of Ahvaz, Iran. گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز M. Bahrami مهدی بهرامی No Dept. of Water Sci. Eng., Collage of Agric., Fasa Univ., Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فسا