fa مقایسه تثبیت پتاسیم و آمونیوم توسط رس‌های جداسازی شده از خاک با سیستم‌های مختلف کشاورزی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>به‌منظور بررسی مقایسه تثبیت پتاسیم و آمونیوم توسط رس‌های جداسازی شده از خاک با سیستم‌های مختلف کشاورزی، از دو منطقه شمال و جنوب استان خوزستان در شهرستان‌های شوشتر و آبادان نمونه‌های خاک از کشت‌های نیشکر، تناوبی، نخلستان و بایر در عمق‌های صفر تا 30 و60 -30 سانتی‌متری نمونه‌برداری شد. برای مقایسه تثبیت پتاسیم و آمونیوم به رس‌های جداسازی شده از 30 نمونه‌ خاک، هم‌زمان غلظت‌های کلرید پتاسیم و کلرید آمونیوم (صفر، 50، 100، 200، 400، 600، 800، 1000 میلی‌گرم بر کیلوگرم) اضافه گردید. نمونه‌ها به‌‌مدت 24 ساعت در شرایط آزمایشگاهی (دمای 20 درجه سلسیوس بدون تکان دادن) نگه‌داری شد. سپس با استات منیزیم عصاره‌گیری و مقادیر پتاسیم و آمونیوم قابل جذب تعیین و سپس مقدار پتاسیم و آمونیوم تثبیت شده از تفاوت این مقادیر محاسبه گردید. نتایج مطالعه کانی‌شناسی با روش پراش پرتو ایکس وجود کانی‌های رسی کائولینیت، پالی‌گورسکایت، ایلیت، کلرایت، اسمکتیت و کوارتز را در مناطق مورد مطالعه نشان داد. مقایسه میانگین میزان تثبیت پتاسیم و آمونیوم با آزمون دانکن نشان داد که با افزایش غلظت پتاسیم و آمونیوم، مقدار و درصد تثبیت افزایش یافته است. بیشترین تثبیت پتاسیم و آمونیوم در لایه سطحی رس‌های خاک اراضی تحت کشت تناوبی شوشتر و برای رس‌های آبادان در نخلستان بود. مقایسه تثبیت پتاسیم و آمونیوم نشان داد که در هر دو کاتیون، با افزایش غلظت میزان تثبیت افزایش یافته است ولی افزایش غلظت یکی باعث کاهش میزان تثبیت دیگری و برعکس شده است. هم‌چنین میزان تثبیت آمونیوم در این مناطق توسط این رس‌ها بیشتر از پتاسیم بوده است که این امر ممکن است به اثر کانی‌های رسی اسمکتیت و تثبیت بیشتر آمونیوم توسط این کانی نسبت به کانی‌های رسی دیگر باشد. نتایج این تحقیق می‌تواند برای مدیریت کودهای پتاسیمی و آمونیوم‌دار در اراضی زراعی مورد استفاده قرار گیرد.</p> <p>This study was done to compare K+ and NH4+ fixation in different agricultural systems in Khuzestan province. Soil samples were collected from Shushtar and Abadan. Samples were collected from depths of 0-30 and 30-60 cm in sugarcane, multi cropping, palm and uncultivated land. Then, 0-50-100-200-400-600-800-1000 mg kg-1 K+ or NH4+ concentrations were added to 0.5 gram of clay separated from these soil samples. These clay samples were kept for 24 h at room temperature. Then, they were extracted with 0.5 M magnesium acetate, and K+ and NH4+ were determined by flame photometer and micro diffusion methods, respectively. Fixed K+ or NH4+ was determined from added and extracted cations. Also, XRD studies were done in some samples. Kaolinite, palygoreskite, illite, chlorite, smectite and quartz were identified by XJRD. Statistical analysis showed that K+ or NH4+ fixation and rate were increased by increasing the concentration. Maximum K+ or NH4+ were fixed in surface layer&rsquo;s clay in Shushtar multi cropping and Abadan Palm cultivation. The results showed that K+ and NH4+ fixation were increased by increasing the concentration. But, under increasing concentration for a cation, fixation decreased for others and vice versa. NH4+ fixation was more than K+. This may be due to smectite clay mineral in these samples. Smectite group tend to cause NH4+ fixation more than K+. These results can be applied for K+ or NH4+ fertilizers management.</p> کانی‌های رسی, تثبیت, پتاسیم, آمونیوم و کشت Clay minerals, Fixation, Potassium, Ammonium and Cultivation. 237 250 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-48&slc_lang=fa&sid=1 M. Pishgir معصومه پیشگیر pishgir88@yahoo.com Yes Dept. of Soil Sci., Ramin Univ. of Agric. Sci. and Natur. Res. Khuzestan, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین، خوزستان S. Jafari سیروس جعفری No Dept. of Soil Sci., Ramin Univ. of Agric. Sci. and Natur. Res. Khuzestan, Iran. 1. گروه خاک‌شناسی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین، خوزستان