fa مطالعه آزمایشگاهی اثر شوری و قلیائیت، شیب و شدت بارش بر نرخ فرسایش پاشمانی خاک در خاک‌های منتخب استان خوزستان عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>عوامل گوناگونی بر نرخ فرسایش پاشمانی تأثیر دارند که یکی از آنها میزان و نوع نمک می‌باشد. هدف از انجام این پژوهش بررسی اثر شوری و قلیائیت خاک بر قابلیت فرسایش پاشمانی در شیب‌های متفاوت بود. این پژوهش به‌صورت آزمایش فاکتوریل سه عاملی در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار با استفاده از دستگاه جام پاشمانی چندمتغیره اجرا شد. عامل اول شامل شوری و قلیائیت در چهار سطح (2=EC، 2=SAR؛ 24=EC، 15=SAR؛ 56=EC، 42=SAR و 113=EC، 47=SAR)، عامل دوم شدت بارندگی در دو سطح (5/2 و 5/3 میلی‌متر بر دقیقه) و عامل سوم شیب در دو سطح (5 و 15 درصد) بود. نتایج نشان داد که با افزایش شوری و قلیائیت میزان کربن آلی و میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها کاهش یافت. اثر سطوح گوناگون شوری و قلیایی، شیب و شدت بارندگی بر نرخ فرسایش پاشمانی بالادست، پایین‌دست و کل فرسایش پاشمانی معنی‌دار بود. هم‌چنین اثر متقابل شیب-شوری و قلیائیت، شدت بارندگی- شوری و قلیائیت و شیب-شدت بارندگی- شور و قلیائیت بر نرخ فرسایش پاشمانی بالادست، پایین‌دست و کل فرسایش پاشمانی معنی‌دار بود. بنابراین به‌نظر می‌رسد که افزایش شوری و قلیائیت همراه با کاهش کربن آلی و پایداری خاکدانه‌ها سبب افزایش امکان وقوع فرسایش پاشمانی گردید.</p> <p>Salt with various kinds and contents is one of the most important factors affecting soil splash erosion rate. The aim of the present study was to evaluate various salinity and alkalinity levels on splash erosion rate and its components (upslope, down slope and total splash) in different slopes. A factorial experiment with three factors was conducted in a completely randomized design with three replications by a Multiple Splash Set (MSS). The treatments included splash erosion rate at 4 levels of salinity and alkalinity (EC: 2 dSm-1, SAR: 2، EC: 15, SAR: 24 ،EC: 56, SAR: 42، EC: 113, SAR: 47), two levels of rainfall intensity (2.5 and 3.5 mm.min-1) and 5% and 15% slope levels. The results showed that the organic carbon and mean weight diameter (MWD) decreased at higher levels of salinity and alkalinity. The effect of saline and sodic, slope and rainfall intensity levels on the splash erosion rate and its components was significant. Also, slope&times;saline and sodic, rainfall intensity&times;saline and sodic, slope&times;saline and sodic&times;rainfall intensity interaction treatment caused a significant increase in splash erosion rate and its components. It seems that splash erosion is increased in saline and sodic soils due to the reduction in OC and MWD</p> دستگاه پاشمانی چندمتغیره, شوری و قلیائیت, فرسایش پاشمانی Multiple splash set, Salinity and Alkalinity, Splash erosion 117 129 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-38&slc_lang=fa&sid=1 B. Khalili Moghadam بیژن خلیلی مقدم moghaddam623@yahoo.ie Yes Dept. of Soil Sci., Khuzestan-Ramin Agric. and Natur. Resour. Univ., Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان Z. Ghorbani زهرا قربانی No Dept. of Soil Sci., Khuzestan-Ramin Agric. and Natur. Resour. Univ., Iran. گروه خاک‌شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان E. Shahbazi احسان شهبازی No Dept. of Plant Breeding, Khuzestan-Ramin Agric. and Natur. Resour. Univ., Iran. گروه اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان