fa بررسی تأثیر برخی شاخص‌های کیفیت آب زیرزمینی بر بیابان‌زایی اراضی دشت سگزی اصفهان با استفاده از Bayesian Belief Networks عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">این مقاله با هدف بررسی شدت بیابان‌زایی در دشت سگزی واقع در بخش شرقی شهرستان اصفهان، با توجه به معیار کیفیت آب زیرزمینی مورد استفاده در مدل مدالوس انجام شد. شبکه‌های باور بیزین (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">BBNs</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) نیز برای تبدیل مدل مدالوس به یک مدل پیش‌بینی کننده که قابلیت نشان دادن روابط علت و معلولی را داراست مورد استفاده قرار گرفت. با برداشت داده‌های 12 حلقه چاه آب زیرزمینی در منطقه (1391-1392) و استفاده از تکنیک‌هایی نظیرکریجینگ و معکوس فاصله وزنی، نقشه تغییرات مکانی دادهای کیفیت آب شامل میزان کلر، نسبت جذب سدیم، هدایت الکتریکی، مجموع مواد محلول در آب و پی اچ </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">همچن</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ین میزان افت سطح آب به‌صورت پیوسته در محیط </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">GIS</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> ایجاد گردید. اثرات تغییرات شاخص‌های کیفیت آب بر شدت بیابان‌زایی منطقه با انجام تجزیه و تحلیل‌های حساسیت سنجی و بررسی سناریوهای مختلف در مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">BBNs</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انجام شد. با توجه به نتایج حاصل از مدل مدالوس به‌دلیل کیفیت پایین آب‌های زیرزمینی، بیابان‌زایی در منطقه مورد مطالعه در کلاس شدید طبقه‌بندی شد. تجزیه و تحلیل حساسیت هر دو مدل نشان داد که افت سطح آب، وضعیت یون کلرید و شرایط هدایت الکتریکی آب‌های منطقه به‌عنوان مهم‌ترین پارامترهای دخیل در بیابان‌زایی منطقه از لحاظ شرایط آب‌های زیرزمینی بودند. ضریب تبیین بین خروجی مدل مدالوس و </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">BBNs</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، 0/63 به‌دست آمد که در سطح اطمینان 95</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">٪</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">معنی‌دار</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بود. این نتایج نشان دادکه استفاده از مدل </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">BBNs</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> در ارزیابی بیابان‌زایی به‌خوبی می‌توان</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">د</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> عدم اطمینان از نتایج ارزیابی را به مدیران نشان داده و آنها را در تصمیم‌گیری در مورد روش‌های مناسب مدیریت اراضی یاری نماید.</span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">This paper aimed to assess the severity of desertification in Segzi plain located in the eastern part of Isfahan city, focusing on groundwater quality criteria used in MEDALUS model. Bayesian Belief networks (BBNs) were also used to convert MEDALUS model into a predictive, cause and effects model. Different techniques such as Kriging and IDW were applied to water quality data of 12 groundwater wells to map continuous variations of the CL, SAR, EC, TDS, pH and decline in water table indices in GIS environment. The effects of measured water quality indicators on desertification severity levels were assessed using sensitivity and scenario analysis in BBNs model. According to the results of the MEDALUS, the desertification of the study area was classified as severe class due to its low quality of groundwater. Sensitivity analysis by the both models showed that decline in waater table, water chloride content and electrical conductivity were the most important parameters responsible for desertification in the region from ground water condition standpoint. The determination coefficient between the outputs of the MEDALUS and BBNs models (R2>0.63) indicated that the results of both models were significantly correlated (&alpha;=5 %). These results indicate that the application of BBNs model in desertification assessment can appropriately accommodate the uncertainty of desertification methods and can help managers to make better decision for upcoming land management projects.<br> &nbsp;</p> مدالوس, شبکه‌های باور بیزین, کیفیت آب, آنالیز حساسیت MEDALUS, BBNs, Water quality, Sensitivity analysis. 205 218 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3184-2&slc_lang=fa&sid=1 A. H. Boali عبدالحسین بوعلی Hossien.boali@yahoo.com Yes 1. Dept. of Combat Desertification, Faculty of Natural Resour .Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 1. گروه بیابان‌زدایی، دانشکده منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان R. Jafari رضا جعفری reza.jafari@cc.iut.ac.ir No 2. Dept. of Range and Watershed. Manage., Faculty of Natural Resour .Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 2. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان H. Bashari حسین بشری hbashari@cc.iut.ac.ir No 2. Dept. of Range and Watershed. Manage., Faculty of Natural Resour .Isf. Univ. of Technol., Isfahan, Iran. 2. گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع‌طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان