fa اثر تنش آبی و آفات بر عملکرد لوبیای چشم بلبلی عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌منظور بررسی اثر تنش آبی و آفات بر مراحل مختلف رشد لوبیا‌ چشم ‌بلبلی (Vigna sinensis) این محصول در مزرعه خزانه دانشگاه صنعتی اصفهان، به‌صورت آزمایش فاکتوریل در قالب بلوک‌های کامل تصادفی در دو مزرعه سم‌پاشی ‌شده و سم‌پاشی نشده با تیمارهایی شامل تنش آبی شدید (تأمین 50% نیاز آبی) و تنش آبی ملایم (تأمین 75% نیاز آبی) در چهار مرحله رشد گیاه، مرحله اول (از کاشت دانه تا گل‌دهی)، مرحله دوم (از گل‌دهی تا غلاف‌دهی)، مرحله سوم (از غلاف‌دهی تا برداشت) و تمام مراحل رشد لوبیا چشم ‌بلبلی در سه تکرار کشت شد. تیمار شاهد هم به‌صورت بدون تنش آبی در سراسر دوره رشد در دو مزرعه با سه تکرار وجود داشت. نتایج نشان داد که تنش آبی تأثیر معنی‌داری روی درصد پروتئین و مواد معدنی نداشته است. نتایج نشان داد که در مزرعه سم‌پاشی نشده تنش آبی تأثیر معنی‌داری در سطح 1% روی جمعیت حشرات داشته است. تنش آبی به‌طور معنی‌داری در سطح 1% جمعیت حشرات کامل و پوره‌های زنجرک E. decipiens و علائم خسارت مینوز را کاهش داده و جمعیت Thrips tabaci Lind را افزایش داده است. با توجه به نتایج به‌دست آمده و طولانی بودن دوره اول رشد (63 روز) بهترین حالت اعمال تنش آبی، اعمال تنش آبی در مرحله اول رشد می‌باشد که گیاه از حساسیت کمتری برخوردار است. در مناطقی که کشاورزان با کمبود آب در کاشت لوبیا چشم بلبلی مواجه هستند بهترین عملکرد از نظر اقتصادی زمانی حاصل می‌شود که تنش آبی ملایم در دوره اول رشد (تا قبل از گل‌دهی) اعمال شود. In order to investigate the effect of pest and water stresses on different growing stages of cowpea (Vigna sinensis) and pest occurrence, an experiment was conducted in Khazaneh Research station of Isfahan University of Technology. The experiment was carried out in a factorial complete randomized block design, in two different farms, with and without insecticide application. The treatments included severe water stress (50% water requirement), moderate water stress (75% water requirement) in four stages of cowpea growth, the first stage (from seed germination until flower in, second stage (from flowering until pod-filling), third stage (from pod-filling until harvesting) and the whole period of cowpea growth, in three replications. There was a control treatment in each farm with no stress in the whole period of cowpea growth, in three replications. The results showed that water stress had no significant effect on percentage of protein and mineral material. Result also showed that water stress had a significant effect (P≤ 0.01) on population of insects. Water stress significantly (P≤ 0.01) reduced the population of nymphs and adults of Empoasca decipiens Paoli and leaf minor damages, but water stress increased population of Thrips tabaci Lind. Considering the duration of first stage of growth (63 days), it is concluded that this stage had less sensitivity to water stress than the other stages. In regions, where farmers encounter water shortage for cowpea planting, the best performance can be obtained when moderate water stress (75% water requirement) is applied at the first stage of growth. تنش آبی, تنش آفات, لوبیا چشم بلبلی Water stress, Pest stress, Cowpea. 157 171 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-22&slc_lang=fa&sid=1 J. Abedi Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@cc.iut.ac.ir Yes College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Salehi-Sirzar مژگان صالحی سیرزار No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان S. S. Eslamian سید سعید اسلامیان No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان J. Khajeali جهانگیر خواجه علی No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Y. Hosseini یاسین حسینی No College of Agric., Isf. Univ. Technol., Isfahan, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان