fa اثر غلظت محلول و اندازه ذرات زئولیت بر جذب نیکل، کادمیم و سرب از محلول آبی عمومی Ggeneral پژوهشي Research یکی از راه‌های کاهش فلزات سنگین از محلول‌های آبی، استفاده از زئولیت است. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر کاربرد زئولیت در حذف چند فلز از محلول با غلظت‌های مختلف است. این پژوهش در قالب یک طرح آزمایشی کرت‌های خردشده با 45 تیمار و 3 تکرار در محل دانشگاه شیراز در تابستان 1390 انجام شد. تیمارهای پژوهش شامل 5 غلظت آلاینده و 3 اندازه مختلف زئولیت (075/0 ، 2/0 و 425/0 میلی‌متر) بوده‌اند. برای سرب غلظت‌های40، 250، 500، 1000 و 1250 میلی‌گرم بر لیتر و برای نیکل و کادمیم غلظت-های 4، 6، 15، 20 و 40 میلی‌گرم بر لیتر در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر غلظت‌های مختلف، معنی‌دار بوده است و با افزایش غلظت آلاینده، فرآیند جذب عناصر سنگین توسط زئولیت به‎صورت خطی افزایش یافته است. بیشترین مقدار جذب سرب در غلظت 1250 میلی‌گرم بر لیتر و برابر با 97/59 میلی‌گرم به‌ازای مصرف یک گرم زئولیت بوده است و کمترین میزان جذب سرب مربوط به غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر و برابر 82/1 میلی‌گرم به‌ازای مصرف یک گرم زئولیت بوده است. بیشترین مقدار جذب نیکل مربوط به غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر و برابر با 92/1 میلی‌گرم و کمترین میزان جذب نیکل مربوط به غلظت 4 میلی‌گرم بر لیتر و برابر 16/0 میلی-گرم به‌ازای مصرف یک گرم زئولیت بوده است. بیشترین مقدار جذب کادمیم نیز مربوط به غلظت 40 میلی‌گرم بر لیتر و برابر با 87/1 میلی‌گرم و کمترین میزان جذب کادمیوم در غلظت 4 میلی‌گرم بر لیتر و برابر 18/0 میلی‌گرم به‌ازای مصرف یک گرم زئولیت رخ داده است. هم‌چنین، اثر اندازه‌های مختلف زئولیت نیز مورد بررسی قرار گرفت و نتایج نشان داد که برای هر سه فلز سنگین سرب، نیکل و کادمیم، اثر اندازه زئولیت معنی‌دار نبوده است. <span style="FONT-FAMILY: "Times New Roman","serif" FONT-SIZE: 10pt mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-bidi-language: FA mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US">Zeolite is widely used for removing heavy metals from aqueous solutions. The objective of this study was to assess three sizes of zeolite in removing lead, nickel and cadmium from wastewater. A splite-plot experimental design was employed with 45 treatments and three replications at Shiraz University Lab in 2011. The treatments were five different concentrations of the pollutant and three sizes of zeolite (0.075, 0.2 and 0.425mm). The concentrations for lead were: 40, 250, 500, 1000 and 1250 mg/l and 4, 6, 15, 20 and 40 mg/l for nickel and cadmium. The results showed that the effect of concentrations of pollutant was significant, and by increasing the concentration of pollutant, absorption of heavy metals by zeolite increases linearly. Maximum lead absorption occurred at 1250 mg/l with 59.97 mg and minimum absorption of lead was related to the concentration of40 mg/l with 1.82 mg for 1 grams of zeolite. Maximum and minimum nickel absorptions were related to the concentration of 40 and 4 mg/l with 1.92 and 0.16 mg for 1 grams of zeolite, respectively. The values were 1.87 and 0.18 mg for 40 and 4 mg/l for cadmium, respectively. The effect of size of zeolite on the pollutant adsorption was not significant.</span> جذب, زئولیت, عناصر سنگین, محلول آبی Absorption, Heavy metal, Zeolite, Aqueous solution. 23 31 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-10&slc_lang=fa&sid=1 مریم آسمان رفعت No Dept. of Water Eng., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد سیدحسن طباطبائی tabatabaei@agr.sku.ac.ir Yes Dept. of Water Eng., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد مسعود نوشادی No Dept. of Water Eng., College of Agric., Shiraz Univ., Shiraz, Iran. گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز حبیب‌اله بیگی هرچگانی No Dept. of Soil Sci., College of Agric., Shahrekord Univ., Shahrekord, Iran. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد