fa بررسی تغییرات پوشش گیاهی ، ترکیب گونه ای و تولید علوفه در شرایط قرق و چرا در منطقه فریدن اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p align="justify">تغییرات کوتاه مدت (5 سال) پوشش تاجی، ترکیب گونه‌های گیاهی و تولید علوفه منطقه فریدن اصفهان تحت شرایط قرق و چرای دام بر روی نوزده تیپ گیاهی مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه شاخصهای تراکم، پوشش تاجی و تولید گونه‌های گیاهی در داخل قرقهای مطالعاتی با کوادرات‌های دائم و در خارج قرقها با کوادرات‌های تصادفی، در سالهای 1362 و 1367 اندازه‌گیری و مقایسه گردید. نتایج مطالعات انجام گرفته نشان داد که تنوع گونه‌ای در مراتع منطقه در حد بالا و بالغ بر 212 گونه بوده و سهم کلاس‌های خوشخوراکی II، I و III از این تعداد به ترتیب 16، 5/8 و 5/75 درصد می‌باشد. پس از گذشت 5 سال، تراکم گیاهان کلاس‌های خوشخوراکی II، I و III در مراتع حفاظت شده به ترتیب 8/138، 8/120 و 5/51 درصد نسبت به مراتع چرا شده افزایش یافته و تراکم کل گیاهان 62 درصد افزایش داشته است. آمار مربوط به درصد ترکیب پوشش گیاهی، برای تشکیل سه دندروگرام، جهت نمایش تشابه تیپ‌های مختلف گیاهی مورد استفاده قرار گرفت. با در نظر گرفتن 32 درصد سطح تشابه به عنوان معیار آستانه، 19 محل مطالعه شده در سال 1362 دارای 10 تیپ گیاهی بوده است. این تیپ‌ها در سال 1367 در داخل قرقها به 8 تیپ کاهش یافته و در خارج از آنها در اثر چرا به 11 تیپ افزایش یافته است. معدل تولید علوفه در وضعیت قرق تقریباً 2 برابر تولید در وضعیت چرا بوده است (600 در برابر 315 کیلوگرم در هکتار). به منظور احیاء و بهبود پوشش گیاهی از طریق قرق نوزده تیپ گیاهی در سه گروه زمانی دراز مدت، میان مدت و کوتاه مدت(5 سال)طبقه بندی گردیدند. این مطالعه با انتخاب پوششهای گیاهی متنوع از نظر ترکیب گیاهی و میزان تخریب، در شرایط اقلیمی نسبتاً مشابه انجام گرفت. همچنین گونه‌های گیاهی این مناطق، از نظر مقاومت به چرا و خوشخوراکی بررسی شده و نیز گونه‌های کم‌شونده، زیاد شونده و مهاجم در عرصه‌های مطالعه شده مورد شناسائی قرار گرفتند. </p> Short-term changes (5 years) in canopy cover, species composition and forage production were studied under protection from grazing and grazed condition in 19 range sites in Fereydan region, Isfahan province. In this study, density, canopy cover and forage production data were obtained from quadrates inside and outside exclosures in the spring of 1983. These parameters were studied again in 1988 and compared with the previous data. Results indicated that species diversity in these range sites was relatively high up to 212 plant species were identified. Sixteen, 8.5 and 75.5 percent of these species were classified into I, II and III palatability classes respectively. After five years, comparison of inside and outside exclosures indicated an increase in the density of species of I, II and III palatability classes by 138.8, 120.8 and 51.5 percent inside exclosures, respectively. Density of all species had increased by 62 percent as a result of 5-year protection from grazing. Species composition data as canopy cover were used to construct 3 dendrograms to investigate the similarity among range Sites. Assuming 32% similarity as the threshold level, 19 range sites were classified into 10 vegetation types in 1983. After 5 years, these vegetation types decreased to 8 and increased to 11 under protection from grazing and grazed conditions, respectively. The average forage production inside exclosures was almost twice as much as in grazed sites (600 Vs. 315 kg/h). Three groups of range sites were recognized according to the time requirement for rehabilitation by grazing protection. The first group was improved considerably by the end of the 5-year protection Period. The second group improved relatively within five years of grazing exclusion. The third group did not improve by 5-year grazing protection and needed much longer protection period or some other range rehabilitation practices. طبقه بندی ، پوشش تاجی، تراکم ، تشابه ، معیار آستانه، دندروگرام، کوادرا ت دائمی، زاگرس، اصفهان، فریدن، فریدون شهر Canopy cover, Species composition, Forage production, Grazing, Quadrate, Isfahan province 59 71 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-275&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Vahhabi محمد رضا وهابی Yes Mehdi Bassiri مهدی بصیری No Jamaleddin Khajeddin سیدحمال الدین خواجه الدین No