fa تاثیر جاذب‌های معدنی بر دسترسی زیستی روی، کادمیم و سرب در خاک‌های آلوده اطراف معدن زرشوران در استان آذربایجان غربی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimyw;"><strong><span style="font-size:11.0pt;">در طی یکصد سال گذشته رها سازی زه‌آب‌های خروجی معدن طلا سبب تجمع فلزات سنگین مانند روی، سرب و کادمیم در خاک‌های منطقه زرشوران و افزایش چشمگیر بیماری‌های اپیدمیک در این منطقه شده است. هدف از این پژوهش بررسی کاهش تحرک و دسترسی زیستی روی، سرب و کادمیم در ریزوسفر خاک‌های اطراف معدن زرشوران به‌وسیله جاذب‌های معدنی بود. این آزمایش به‌صورت گلدانی (کشت آفتابگردان) با سه سطح زئولیت (1 و6 و12 درصد وزنی)، سه سطح بنتونیت (1 و6 و12 درصد وزنی) و تیمار شاهد (بدون جاذب) در سه تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا گردید. پس از پایان کشت، از خاک و گیاه نمونه‌برداری و غلظت سرب، کادمیم و روی در آنها اندازه‌گیری شد. بنتونیت و سطوح مختلف آن، غلظت قابل جذب سرب و روی و همچنین غلظت این عناصر در بافت‌های گیاهی را کاهش داد ولی تأثیر معنی‌داری در کاهش غلظت قابل جذب کادمیم نداشت. فاکتور انتقال هر سه فلز سنگین در ریشه بیش از شاخساره بود و کاهش غلظت فلزات سنگین در گیاه تأثیری بر رشد آن نداشت. براساس این مطالعه، بنتونیت خام در سطح 12 درصد وزنی مناسب‌ترین جاذب برای تثبیت سرب و روی و زئولیت خام در سطح 12 درصد وزنی بهترین جاذب برای تثبیت کادمیم بود.</span></strong></span><br> &nbsp;</p> <div style="text-align: justify;">During last century, waste water of gold mine has accumulated heavy metals such as lead, zinc and cadmium in Zarshuran region soil, and thus has increased epidemic disease in this region drastically. The purpose of this research was to reduce the mobility and bioavailability of zinc, lead and cadmium in rhizosphere of sunflower grown in soil around the mine by inorganic sorbents. A pot experiments was carried out with three levels of raw zeolites (1, 6, 12 wt%), three levels of raw bentonite (1, 6, 12 wt%) and control (without sorbent) in a completely randomized block design with three replications. After cultivation, soil and plant samples were taken and the concentration of lead, cadmium and zinc in their samples were measured. Different levels of bentonite reduced the absorbable concentration of lead and zinc; and also reduced their absorbable concentrations in plant tissue, but had no significant effect on reducing absorbable concentration of cadmium.&nbsp; Transfer factor for all three metals in the roots was more than shoot and reducing the concentration of heavy metals in the plant had no impact on plant growth. According to the study, level of 12 wt% of the raw bentonite was the most suitable sorbent for the stabilization of lead and zinc; and level of 12 wt% for raw zeolite was the best sorbent for stabilization of cadmium.</div> زرشوران, جاذب, سرب, روی, کادمیم, دسترسی زیستی Zarshuran, Sorbent, Lead, Zinc, Cadmium, Bioavailability 165 173 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2952-3&slc_lang=fa&sid=1 S. shahmoradi سجاد شاهمرادی shahmoradi6836@yahoo.com No Isfahan University of Technology 1. گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Afyuni مجید افیونی afyuni@cc.iut.ac.ir Yes Isfahan University of Technology 1. گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Hajabbasi محمد علی حاج عباسی hajabbas@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology 1. گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A. H. Khoshgoftarmanesh امیر حسین خوشگفتارمنش amirhkhosh@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology دانشگاه صنعتی اصفهان1. گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. shirvani مهران شیروانی shirvani@cc.iut.ac.ir No Isfahan University of Technology 1. گروه خاک شناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان