fa تأثیر قارچ اندوفایت Piriformospora indica بر عملکرد وزن خشک ریشه و شاخساره و جذب روی و آهن توسط گندم در یک خاک آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کمبود آهن و روی در بسیاری اراضی زیر کشت گندم جهان به‌ویژه در خاک‌های آهکی رایج است. مصرف خاکی کود‌های شیمیایی یک راهکار ارزان و آسان برای مقابله با کمبود عناصر کم‌مصرف است اما محدودیت‌های اقتصادی، محیطی و زراعی، کارآیی مصرف کود در خاک‌های آهکی را کاهش می‌دهد. بنابراین یافتن راهکارهای مؤثر و مناسب برای بهبود کارآیی مصرف کود و یا قابلیت استفاده این عناصر فلزی در خاک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر قارچ اندوفایت </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">Piriformospora indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> و کاربرد سولفات روی بر عملکرد وزن خشک و قابلیت استفاده روی و جذب آن توسط گندم، به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار در گلخانه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان انجام شد. عوامل آزمایش شامل دو رقم گندم دوروم و روشن&nbsp;</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">(<em>Triticum aestivum</em> L. cvs)</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">، دو سطح کود روی (صفر و 15 میلی‌گرم بر کیلوگرم </span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">ZnSO</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">4/7</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">H</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">2</span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">O</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و دو سطح تلقیح و عدم تلقیح با قارچ </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> بودند. نتایج نشان داد، تلقیح گیاه با قارچ </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به‌ترتیب جذب آهن ریشه و شاخساره را 25‌% و 27‌% و جذب روی ریشه و شاخساره را 46‌% و 26‌% افزایش داد. </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌طور کلی تلقیح ریشه با </span></span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica</span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> سبب افزایش عملکرد </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">وزن خشک ریشه و شاخساره و بهبود جذب آهن و روی توسط هر دو رقم گندم مورد مطالعه شد. بنابراین به‌نظر می‌رسد </span>تلقیح ریشه با قارچ </span></strong><strong><em><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">P. indica </span></span></em></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">&nbsp;می‌تواند به‌عنوان یک راهکار مؤثر و سازگار با محیط زیست برای بهبود جذب روی و آهن مورد توجه قرار گیرد. اگر چه تحقیقات تکمیلی برای روشن شدن تمام جنبه‌های این راهکار ضروری می‌باشد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">.</span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Iron (Fe) and zinc (Zn) deficiency is common in wheat growing areas of the world particularly in calcareous soils. Soil application of chemical fertilizers is considered as a cost-effective and easy approach to combat micronutrient deficiency. However, due to economic, environmental, and agronomic constrains, efficiency of soil fertilization is low in most calcareous soils. Therefore, finding proper and effective approaches to improve fertilizer use efficiency and/or soil availability of metal nutrients is of great importance. This research was performed to investigate the effect of endophyte fungus <em>Piriformospora indica</em> and Zn-sulfate application on root and shoot dry matter yield and uptake of Fe and Zn by wheat. The experiment was set up in a completely randomized factorial design; each treatment contained three replicates. Two wheat cultivars (<em>Triticum aestivum</em> L. cvs. Durum and Rushan) were exposed to two Zn fertilizer rates (0 and 15 mg/kg ZnSO₄.₇H₂O) and were inoculated with and without <em>P. indica</em>. Results showed that inoculation with <em>P. indica</em> increased root and shoot uptake of Fe (25 and 27%, respectively) and Zn (46 and 26%, respectively). In general, inoculation of roots with <em>P. indica</em> resulted in significant increase of shoot and root dry matter yield and uptake of Fe and Zn by both studied wheat cultivars. Infection of wheat roots with <em>P. indica </em>seems to be an effective and environment-friendly approach to improve Fe and Zn uptake in calcareous soil; although further research is needed to clarify all aspects of this approach</div> Piriformospora indica, سولفات روی, گندم, کمبود آهن و روی Fe and Zn deficiency, Piriformospora indica, Zinc sulphate, wheat. 271 281 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2979-1&slc_lang=fa&sid=1 M. J. Asadollahzade محمد جواد اسداله زاده asadollahzade@gmail.com 000319475328460026487 000319475328460026487 Yes 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan. Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان A. H. Khoshgoftarmanesh امیر حسین خوشگفتارمنش ahkhoshgoftar@yahoo.com 000319475328460026488 000319475328460026488 No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan. Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان M. Sepehri مژگان سپهری msepehri@cc.iut.ac.ir 000319475328460026489 000319475328460026489 No 1. Dept. of Soil Sci., Faculty of Agric., Isfahan Univ. of Technol., Isfahan. Iran. 1. گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان