fa پیش‌بینی رابطه دبی - اشل در ایستگاه هیدرومتری قورباغستان کرمانشاه براساس روابط مقاومت فرم بستر عمومی Ggeneral پژوهشي Research در ایستگاه‌های هیدرومتری عمدتاً به‌دلیل مشکل اندازه‌گیری دبی در شرایط وقوع سیلاب، رابطه دبی ـ اشل از روی داده‌های اندازه‌گیری شده مربوط به شرایط غیرسیلابی استخراج می‌گردد و برای شرایط سیلابی برون‌یابی می‌شود. استفاده از رابطه دبی- اشل برون‌یابی شده برای محاسبه سیلاب ممکن است مقادیر کمتر یا بیشتری را تخمین بزند. علت این موضوع این است که در شرایط جریان سیلابی ممکن است نوع فرم بستر تشکیل شده تغییر یابد و باعث تغییر مقاومت در برابر جریان گردد. بنابراین به منظور پیش‌بینی بهتر رابطه دبی - اشل لازم است از روابطی استفاده شود که در آنها مقاومت فرم بستر در نظر گرفته شود. در این تحقیق تلاش شده است که بهترین روش برای توسعه رابطه دبی- اشل ارائه شود. به این منظور از روش‌های انیشتین ـ بارباروسا، شن، وایت، انگلوند و براونلی برای تکمیل قسمت انتهایی رابطه دبی ـ اشل حاصل از اندازه‌گیری در ایستگاه هیدرومتری قورباغستان واقع بر رودخانه قره‌سو و یا ساخت رابطه دبی - اشل در ایستگاه مذکور استفاده گردید. پس از برداشت داده‌های مورد نیاز شامل مقاطع عرضی، دبی اندازه‌گیری شده و اشل متناظر با آن و هم‌چنین منحنی دانه‌بندی مواد بستر در این ایستگاه و محاسبه دبی و اشل متناظر با آن توسط روش‌های ذکر شده در دو سال آبی 87-1386 و 88-1387، مقایسه‌های آماری مختلف بین دبی‌های محاسباتی و اندازه‌گیری شده متناظر انجام گردید. نتایج نشان داد روش انیشتین ـ بارباروسا دارای کمترین مقدار متوسط خطای مطلق 310/0 و 468/1 مترمکعب بر ثانیه و متوسط جذر مربعات خطا 112/0 و466/0 مترمکعب بر ثانیه به‌ترتیب در دو سال آبی 87-1386 و 88-1387 نسبت به سایر روش‌هاست. سایر روش‌های مذکور به ازای یک اشل ثابت، مقدار دبی جریان را بیش از اندازه پیش‌بینی می‌کنند. Stage – discharge relationship is mainly developed from measured data in any hydrometry station. Measured data usually obtain in low to medium flow discharge, because in most cases it is very difficult to measure the flow discharge during flood. Therefore, the stage–discharge is extrapolated beyond the measured data to compute the flood which may estimate low or higher value. This is because during the high flow, the bed form is developed which causes the flow resistance to change. In order to establish a better stage – discharge relation, it is important to apply methods which consider the bed form resistance. In this study an attempt has been made to determine the best method for developing such relationship. To reach the goal, the required data such as river cross section, discharge and related stage and bed material gradation from Ghorbaghestan hydrometry station were measured for two years. Then a computer program was developed. Using this program and applying the measured data, the stage – discharge relationships were computed by five different methods. From the statistical comparison of the results of these methods with measured data, it was found that Shen, Brownlie, Engelund and White’s method overestimate the flow discharge. The best method was found to be the Einstein – Barbarossa’s method that provided the minimum absolute mean errors 0.31 and 1.468 m3/s and minimum root mean square error 0.112 and 0.466 m3/s for the two study years, respectively رابطه دبی ـ اشل، فرم بستر، ایستگاه هیدرومتری قورباغستان، کرمانشاه Stage-discharge relationship, Bed form, Ghorbaghestan hydrometry station, Kermanshah province. 61 69 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1240-4&slc_lang=fa&sid=1 R. Ghobadian رسول قبادیان rsghobadian@gmail.com Yes , E. Merati انسیه مرآتی No A. Taheri Tizro عبدالله طاهری تیزرو No