fa کارایی هیف‌های بیرونی قارچ‌های میکوریزای آربسکولار در انتقال عناصر کادمیم، روی و فسفر در شبدر سفید عمومی Ggeneral پژوهشي Research کلونیزه شدن ریشه‌های گیاه با قارچ میکوریزای آربسکولار باعث تغییر میزان دسترسی گیاه به عناصر گوناگون می‌شود. برای بررسی کارایی هیف‌های بیرونی قارچ میکوریزا در انتقال عناصر، محیط‌های رشد ریشه و رشد هیف با غشای نایلونی 30 میکرومتر از هم جدا شدند. گیاهان مایه‌زنی شده با دو گونه قارچ میکوریزا G. mosseae و G. intraradices در بخش ریشه‌ای گلدان کشت شدند. شش ترکیب فلزی (روی 400، کادمیم 25، فسفر 50 میلی‌گرم در کیلوگرم نمونه خاک، روی و کادمیم، روی و کادمیم و فسفر به همان غلظت‌ها و شاهد بدون فلز) به بخش هیفی گلدان‌ها افزوده شدند. این آزمایش در قالب طرح کاملاً تصادفی با آرایش فاکتوریل در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد وزن خشک گیاه و غلظت فسفر در اندام‌های هوایی شبدر سفید میکوریزایی در برابر گیاهان غیرمیکوریزایی به گونه چشمگیری افزایش یافت. قارچ G. mosseae در برابر G. intraradices تأثیر بیشتری بر غلظت فسفر در گیاه شبدر داشت. هر دو گونه قارچ سبب انتقال بیشتر عنصر روی به اندام هوایی و ریشه گیاه شبدر سفید شدند. غلظت روی در تیمار فسفر همراه با روی در اندام هوایی و ریشه شبدر کاهش یافت. هر دو گونه قارچ میکوریزا غلظت کادمیم در ریشه گیاهان میکوریزایی را در برابر گیاهان غیرمیکوریزایی به گونه چشمگیری افزایش دادند. میان دو گونه قارچ، گونه G. intraradices باعث انباشتگی بیشترکادمیم در ریشه‌های گیاه شبدر شد. در مجموع یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که میکوریزایی شدن شبدر سبب انتقال بیشترعناصر فسفر و روی به اندام‌های هوایی می شود ولی سبب تثبیت بیشتر کادمیم در بخش ریشه‌ای گیاه می‌شود. Mycorrhizal fungus colonization of roots may modify plant metal acquisition. In order to study the role of external hyphae of mycorrhizal fungi in metals transferring, the root and hyphal growth zone were separated by 30 µm nylon meshes. Plants were inoculated with G. mosseae and G. intraradices and grown in the root compartment. Six combinations of metals (400 mg of Zn, 25 mg of Cd, 400 mg of Zn + 25 mg of Cd, 50 mg P, 50 mg of P+ 400 mg of Zn + 25 mg of Cd, and no metal kg-1 soil sample) were added to the hyphal compartments. This experiment was carried out as a completely randomized design (CRD) with factorial arrangement in three replications. The results showed that dry shoot weight and phosphorus concentration in mycorrhizal treatments increased significantly compared with non mycorrhizal treatments. of the two fungal species, G. mosseae had more effect on phosphorus concentration in white clover plant. AM fungi increased the Zn concentration in shoot and root of white clover. AM fungi also significantly increased cadmium concentration in root of mycorrhizal treatments compared to non mycorrhizal plants. of the two fungal species, G. intraradices accumulated more cadmium in clover roots. ALL in all the results demonstrated that AM fungi increased phosphorus and Zn transferring to the shoots while cadmium transferring was decreased by stabilizing in the roots. کادمیم، روی، فسفر، G. mosseae، G. intraradices Cadmium, Zinc, Phosphorus, G. mosseae, G. intraradices 37 46 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1429-2&slc_lang=fa&sid=1 A. Madani آیدا معدنی madani.aida@yahoo.com Yes A. Lakzian امیر لکزیان No GH. Haghnia غلامحسین حق نیا No R. Khorasani رضا خراسانی No