fa ارزیابی سیستم‌های آبیاری قطره‌ای سطحی و زیر‌سطحی بر عملکرد پنبه در ارزوئیه استان کرمان عمومی Ggeneral پژوهشي Research یکی از راه‌های استفاده بهینه از آب، به‌کارگیری روش‌های مدرن آبیاری از جمله آبیاری قطره‌ای نواری است. در این تحقیق به منظور ارزیابی سیستم‌های آبیاری قطره‌ای سطحی و زیر‌سطحی بر عملکرد پنبه، آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد شده و در قالب طرح بلوک‌های کاملاً تصادفی با سه تکرار در مزرعه مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ارزوئیه واقع در استان کرمان در سال 1389 اجرا گردید. تیمارها شامل سه سطح آبیاری100، 80 و 60 درصد نیاز آبی به‌عنوان عامل اصلی و دو سیستم آبیاری قطره‏ای سطحی و زیر‌سطحی به‌عنوان عامل فرعی می‌باشند. میزان صرفه‌جویی در آب مصرفی دو تیمار 60 و 80 درصد نیاز آبی نسبت به تیمار 100 درصد نیاز آبی، به‌ترتیب به میزان 3200 و 1500 مترمکعب در هکتار می‌باشد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که عملکرد محصول ناشی از اعمال تیمارهای 60 و 80 درصد نیاز آبی نسبت به تیمار 100 درصد نیاز آبی، به‌ترتیب به میزان 2/37 و 6/15 درصد کاهش وکارایی مصرف آب در دو تیمار مذکور به‌ترتیب 8/3 درصد کاهش و 7/0 درصد افزایش دارد. هم‌چنین عملکرد محصول و کارایی مصرف آب ناشی از اعمال تیمار سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی نسبت به سیستم آبیاری قطره‌ای سطحی به-ترتیب به میزان 11 و 3/11درصد افزایش داشت. علاوه بر این نسبت منفعت به هزینه سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در حدود 8 درصد نسبت به سیستم آبیاری قطره‌ای سطحی کمتر می‌باشد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، استفاده از سیستم آبیاری قطره‌ای زیرسطحی در قالب تیمار 80 درصد نیاز آبی در کشت پنبه در منطقه ارزوئیه استان کرمان می‌تواند راهکاری مناسب برای صرفه‌جویی در مصرف آب و افزایش کارایی مصرف آب در دوره‌های خشک‌سالی باشد. Application of the modern irrigation systems such as T-Tape irrigation system is one of the ways to achieve aptimal irrigation The present study deals with the effect of surface and subsurface drip irrigation systems on the cotton yield For this purpose, a field experiment was conducted in the Agricultural and Natural Resource Research Institute of Orzoueyeh, located in the Kerman province. The experiments were conducted in a split plot design based on the Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications. The treatments were comprised of three levels of the crop water requirements (i.e. irrigation based on 100, 80 and 60 percent of crop water requirement) in main plot and with the two irrigation systems, surface one and subsurface one. The results showed that the yield resulting from treatments with 60 and 80 percent crop water requirement was respectively 981 and 413 kg/ha lower than that of treatment with 100 percent crop water requirement. In addition, the obtained yield due to subsurface system was 248 kg/ha greater than that of the surface pattern. The interaction of treatments on the yield of the crop also indicates that the treatment with subsurface system and 100 percent crop water requirement produces the maximum yield. Despite equal water consumption in each sub plots, the WUE in subsurface system was 14 percent higher than that of surface system. From the economical point of view, benefit to cost ratio in the subsurface system is 8 percent less than surface system. Considering the results obtained in this study in the light of water saving as the main objective in deficit irrigation and water use efficiency (WUE) for cotton cultivation in Orzoueyeh, the 80% of crop water requirement is preferred آبیاری قطره‌ای، عملکرد پنبه، کارایی مصرف آب ، ارزوئیه Drip irrigation, Cotton yield, Water use efficiency, Orzoueyeh. 11 21 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1303-3&slc_lang=fa&sid=1 R. Asadi رسول اسدی rakh_802@yahoo.com Yes F. Hassanpor فرزاد حسن‌پور No M. Tabatabaei سید محمود طباطبایی No N. Koohi نادر کوهی No