fa مطالعه شکل‌های شیمیایی آهن و منگنز درخاک یک کاتنا در منطقه یاسوج عمومی Ggeneral پژوهشي Research اکسیدها و هیدروکسیدهای آهن و منگنز از ترکیبات بسیار فعال در خاک هستند. این ترکیبات نسبت به تغییر شرایط محیطی خاک حساس بوده و اغلب در طول خاکرخ حرکت می‌نمایند. از این‌رو مقدار شکل‌های مختلف شیمیایی این ترکیبات و نسبت میان آنها به‌عنوان شاخصی در مطالعات تکامل خاک به‌کار می‌رود. این مطالعه به منظور بررسی آثار پستی و بلندی و شرایط زه‌کشی بر شکل‌های شیمیایی آهن و منگنز در طول یک کاتنا در منطقه دشت روم در استان کهگیلویه صورت گرفت. نتایج نشان داد که حداکثر مقدار آهن و منگنز پدوژنیک (Fed و Mnd) در سطوح پایدارتر ژئومورفیک بوده و میزان آن با افزایش عمق عمدتاً کاهش می‌یابد. هم‌چنین خاکرخ‌های دارای شرایط اکوییک دارای مقادیر بیشتر آهن با تبلور ضعیف (Mno و Feo) و مقادیر کمتر Fed و Mnd هستند. روابط مثبت و معنی‌داری میان Feo، Mno، Fet، Mnt و میزان رس در خاک‌ها دیده شد. نتایج نشان داد که شرایط اکوییک موجب افزایش نسبت‌های Feo/Fed ، Mno/Mnd و Mnd/Fed به‌ترتیب به میزان 1/3، 3/4 و 9/1 برابر و کاهش 6/2 برابری در شاخص تبلور آهن گردید. بالاتر بودن مقدار میانگین Mnd/Fed در خاک اکوییک نسبت به خاک غیر اکوییک احتمالاً نشان‌دهنده افزایش بیشتر میزان منگنز پدوژنیک نسبت به آهن پدوژنیک در شرایط اکوییک بوده است. Iron and manganese oxides as well as hydroxide minerals are among active constituents in soils because they are sensitive to environmental changes and often move frequently along soil profile. Therefore, their chemical forms content and their ratios are used as a soil developmental criterion. The present study was conducted in order to evaluate the effects of topography and drainage conditions on chemical forms of Fe and Mn along a soil catena in Dasht-e- Roum plain, in Kohgilouye Province. According to the results, maximum pedogenic Fe and Mn (Fed and Mnd) was found in more stable geomorphic surfaces. Higher values of Fed and Mnd were mostly observed in surface horizons compared to soil depth. Aquic soils exhibited higher contents of poorly crystalline Fe and Mn (Feo and Mno) and higher contents of Fed and Mnd. A significant correlation between clay content and Feo, Mno, Fet and Mnt contents was found. In addition, aquic condition increased Feo/Fed, Mno/Mnd and Mnd/Fed, 3.1, 4.3 and 1.9 times respectively but decreased the Fe crystallinity index 2.6 times. Aquic soils seem to have more favorable conditions for the formation of pedogenic Mn compared to pedogenic Fe, hence higher content of Mnd/Fed was observed in these soils اکسید آهن و منگنز، پستی و بلندی، خاک، شرایط زه‌کشی، شکل شیمیایی Fe-Mn oxides, Topography, Soil, Drainage condition, Chemical forms. 217 226 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1265-7&slc_lang=fa&sid=1 H. R. Owliaie حمیدرضا اولیایی h_owliaie@yahoo.com Yes