fa تأثیر اسیدهای سیتریک و اگزالیک بر ویژگی‌های جذب فسفر در برخی خاک‌های آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research اسیدهای آلی می‌توانند بر فراهمی جذب فسفر توسط خاک‌ها تأثیر داشته باشند. به منظور بررسی تأثیر اسید سیتریک و اسید اگزالیک بر ویژگی‌های جذب فسفر پنج نمونه خاک با خواص مختلف از خاک‌های آهکی استان آذربایجان غربی تهیه شد. به 5/2 گرم از خاک‌ها غلظت‌های فسفر از صفر تا 20 میلی‌گرم بر لیتر (از منبع KH2PO4) و 5 میلی‌مول بر لیتر از اسیدهای آلی اضافه و هم دماهای جذب فسفر ایجاد شد. داده‌های جذب فسفر به مدل‌های فروندلیچ، لانگمویر و خطی برازش داده شدند. نتایج نشان داد داده‌های جذب فسفر با معادله‌های فروندلیچ (97/0r2=، 01/0P <) و خطی (95/0r2=، 01/0P <) برازش خوبی نشان دادند. متوسط ضریب توزیع، n معادله فروندلیچ و گنجایش بافری تعادلی در معادله خطی در اثر تیمار با اسید سیتریک به‌ترتیب 30، 12 و17 درصد و در اثر تیمار با اسید اگزالیک به‌ترتیب 43، 27 و14 درصد کاهش یافت. به‌طورکلی اسید اگزالیک نسبت به اسید سیتریک به‌طور چشمگیری حداکثر جذب و ثابت انرژی پیوند (k) در خاک‌ها را کاهش داد و نیاز استاندارد فسفر (SPR) در اثر افزودن اسیدهای آلی به‌طور متوسط 57 درصد نسبت به شاهد کاهش یافت. می‌توان نتیجه‌گیری کرد که اسیدهای آلی سبب کاهش جذب فسفر توسط خاک‌ها می‌شوند. Organic acids can affect phosphorus (P) sorption. In order to evaluate the effect of citric acid and oxalic acid on phosphorus sorption characteristics in calcareous soils, five different soil samples (0-30 cm) were collected in West Azerbaijan province. Soil samples (2.5 g) were equilibrated with solutions of KH2PO4 containing 0 to 20 mg P l-1. Five mM organic acids were added to each tube and sorbed P was calculated. The sorption data were fitted to Langmuir, Freundlich and linear equations. The results showed phosphorus sorption data were well described by the Freundlich and linear equations. The average values of Kf (distribution coefficient), n and equilibrium buffering capacity (EBC) of linear equation in citric acid treatment were reduced to 29, 12 and 17 percent, respectively and for oxalic acid reduced to 43, 27 and 14 percent, respectively. Maximum sorption was reduced significantly by oxalic as compared to citric acid. Standard phosphorus requirement (SPR) was decreased by 57 % as a result of organic acids additions compared to control condition. It is concluded that organic acids additions to soils containing more calcium carbonate and high amount of clay can decrease P sorption. ویژگی‌های جذب، اسیدسیتریک، اسید اگزالیک، فسفر، خاک‌های آهکی Sorption characteristics, Citric acid, Oxalic acid, Phosphorus, Calcareous soil 25 33 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1067-2&slc_lang=fa&sid=1 N. Moradi ندا مرادی No M. H. Rasouli-Sadaghiani میرحسن رسولی صدقیانی m.rsadaghiani@urmia.ac.ir Yes E. Sepehr ابراهیم سپهر No B. Abdolahi بابک عبدالهی No