fa بررسی عوامل مؤثر بر فرسایش و رسوبدهی واحدهای لیتولوژی مارنی با استفاده از بارانساز (مطالعه موردی مارن‌های حوزه حبله‌رود، استان سمنان) عمومی Ggeneral پژوهشي Research مارن‌ها تشکیلات رسوبی ناپایدار شامل مواد شیمیایی و ذرات تخریبی هستند. فرآیندهای فرسایشی در رابطه با مارن‌ها بسیار شدید هستند؛ به‌طوری‌که اشکال مختلف فرسایش خاک (به‌ویژه بدلندها)، ویژگی‌های بارز در اراضی مارنی به شمار می‌آیند. از این‌رو، شناخت ویژگی‌های مؤثر در فرسایش‌پذیری مارن‌ها برای اقدامات و اتخاذ روش‌های اصلاحی، لازم و ضروری است. در این پژوهش، برای بررسی فرسایش‌پذیری واحدهای مارنی حوزه آبخیز حبله‌رود، از یک بارانساز قابل حمل استفاده شد. مقادیر رسوب و روان‌آب هریک از واحدهای مارنی اندازه‌گیری شد. سپس با استفاده از پارامترهای آماری عوامل مؤثر شناسایی گردیدند. در نهایت، با استفاده از تحلیل عاملی، رابطه بین ویژگی‌های شیمیایی مارن‌ها و رسوبدهی تعیین شد و پارامترهای تأثیرگذار در فرسایش و تولید رسوب مشخص شدند. نتایج نشان داد که رسوبدهی، به‌ترتیب در واحدهای مارن ژیپسی، مارن ماسه‌ای، مارن نمکی و مارن آهکی، کم شده است. هم‌چنین، با افزایش هدایت‌الکتریکی، سدیم، کلر و نسبت جذب سدیم و کاهش بی‌کربنات و کربنات کلسیم فعال موجود در واحدهای مارنی مختلف، شدت فرسایش و رسوبدهی بیشتر شده است. The Marls are unstable sedimentary formations that contain chemical materials and destructive particles. Marls Erosion processes are very intensive, so different forms of erosion on the marls as badlands are of specific characteristics in marl lands. Hence, recognition of effective characteristics in marls erodibility is necessary to adopt corrective measures and methods. In this research, for assessing marls erodibility in Hablehroud watershed portable rain simulator was used. Runoff and sediment amounts were measured in each marl unit. Then effective Factors were identified using statistical parameters. Finally, by factor analysis we determined the relationship between marls chemical properties and sediment yield. Therefore, effective parameters of erosion and sediment yield were determined. Results showed sediment yield is decreased in gypsum marl, sandy marl, salt marl and limy marl. In addition, erosion and sediment yield are increased with increasing EC, Na, Cl, SAR and with decreasing TNV, HCO3 بارانساز، فرسایش، رسوبدهی، مارن، حبله‌رود Rain Simulator, Erosion, Sediment yield, Marl, Hablehroud basin. 13 23 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1840-2&slc_lang=fa&sid=1 A. Talebi آیدا طالبی a.talebi77@hotmail.com Yes A. H. Charkhabi امیرحسین چرخابی No H. R. Peyrowan حمیدرضا پیروان No A. A. Hashemi علی‌اصغر هاشمی No H. Mosaddegh حسین مصدق No